Bài giảng trong Thánh Lễ Cầu cho Việc Bầu chọn Giáo hoàng
Bài giảng của Đức Hồng y Giovanni Battista Re - Niên Trưởng Hồng y đoàn, trong Thánh Lễ “Pro Eligendo Romano Pontifice” (Cầu cho Việc Bầu chọn Giáo hoàng) tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô, ngày 7 tháng 5 năm 2025, trước khi các Đức Hồng y bước vào Mật nghị bầu chọn người kế vị Đức Giáo hoàng Phanxicô.
I. Cầu nguyện dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần
1. Đồng tâm cầu nguyện cùng Đức Maria
Trong sách Công vụ Tông đồ, chúng ta được nghe rằng sau khi Chúa Giêsu về trời và trong khi chờ đợi ngày lễ Ngũ Tuần, các Tông đồ đã đồng tâm nhất trí, kiên trì cầu nguyện cùng với Đức Maria, Mẹ của Chúa Giêsu (x. Cv 1:14).
Đó chính là điều chúng ta đang thực hiện lúc này, vài giờ trước khi Mật nghị bắt đầu, dưới ánh nhìn của Đức Mẹ bên bàn thờ, trong Vương cung Thánh đường này, nơi được xây dựng trên phần mộ của Tông đồ Phêrô.
2. Sự hiệp thông với Dân Chúa
Chúng ta cảm nhận sự hiệp thông với toàn thể Dân Chúa qua cảm thức đức tin, tình yêu dành cho Đức Giáo hoàng, và niềm trông đợi đầy tin tưởng của họ.
Chúng ta hiện diện nơi đây để khẩn cầu sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần, nài xin ánh sáng và sức mạnh của Ngài, để vị Tân Giáo hoàng được chọn sẽ là người mà Giáo hội và nhân loại cần đến trong thời điểm chuyển giao đầy thách thức và phức tạp của lịch sử.

3. Trách nhiệm cao cả của các Hồng y
Việc cầu nguyện, qua lời khẩn cầu Chúa Thánh Thần, là thái độ duy nhất đúng đắn và phù hợp khi các Hồng y chuẩn bị đảm nhận trách nhiệm cao cả về mặt nhân bản và Giáo hội, thực hiện một lựa chọn mang ý nghĩa trọng đại. Đây là một hành động nhân bản, trong đó mọi cân nhắc cá nhân phải được đặt sang một bên, chỉ giữ trong tâm trí và con tim Thiên Chúa của Chúa Giêsu Kitô cùng lợi ích của Giáo hội và nhân loại.
II. Tình yêu Kitô giáo và sứ mạng Giáo hội
1. Điều răn mới của Chúa Giêsu
Trong bài Tin Mừng vừa được công bố, những lời của Chúa Giêsu đưa chúng ta đến trọng tâm của thông điệp tối hậu và di chúc của Ngài, được trao cho các Tông đồ trong Bữa Tiệc Ly: “đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” Để làm rõ ý nghĩa của cụm từ “như Thầy đã yêu thương anh em” và để chỉ ra mức độ của tình yêu ấy, Chúa Giêsu nói thêm: “Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu của người hy sinh mạng sống mình cho bạn hữu” (Ga 15:12-13).
Đây là thông điệp về tình yêu, được Chúa Giêsu gọi là điều răn “mới”. Điều răn này mới bởi nó biến lời khuyên của Cựu Ước – “Đừng làm cho người khác điều ngươi không muốn người khác làm cho mình” – thành một lời mời gọi tích cực và mở rộng, thúc đẩy tình yêu vô giới hạn.
2. Tình yêu định hình nền văn minh mới
Tình yêu mà Chúa Giêsu mạc khải không có giới hạn và phải định hình tư tưởng cũng như hành động của mọi môn đệ, những người được kêu gọi thể hiện tình yêu chân thực qua cách cư xử và dấn thân xây dựng một nền văn minh mới, mà Đức Phaolô VI gọi là “nền văn minh tình thương” [1]. Tình yêu là sức mạnh duy nhất có thể thay đổi thế giới.
Chúa Giêsu đã nêu gương về tình yêu này ngay từ đầu Bữa Tiệc Ly qua một cử chỉ đầy ý nghĩa: Ngài tự hạ mình để phục vụ, rửa chân cho các Tông đồ, không phân biệt, kể cả Giuđa, người sẽ phản bội Ngài.
3. Tình yêu tự hiến của các mục tử
Thông điệp của Chúa Giêsu gắn kết với bài đọc thứ nhất của Thánh Lễ này, trong đó tiên tri Isaia nhắc nhở rằng phẩm chất căn bản của các mục tử là tình yêu đến mức tự hiến hoàn toàn.
III. Vai trò của Đức Giáo hoàng và sự hiệp thông
1. Sứ mạng cổ vũ sự hiệp thông
Vì thế, các bản văn phụng vụ của Thánh Lễ này mời gọi chúng ta hướng tới tình yêu huynh đệ, sự hỗ trợ lẫn nhau, và sự dấn thân cho sự hiệp thông trong Giáo hội cũng như tình huynh đệ phổ quát giữa nhân loại. Trong số các nhiệm vụ của mỗi người kế vị Thánh Phêrô, có sứ mạng cổ vũ sự hiệp thông: hiệp thông của mọi Kitô hữu với Chúa Kitô; hiệp thông của các Giám mục với Đức Giáo hoàng; và hiệp thông giữa các Giám mục với nhau. Đây không phải là sự hiệp thông tự quy chiếu, nhưng hướng tới sự hợp nhất giữa các cá nhân, các dân tộc và các nền văn hóa, với tâm nguyện rằng Giáo hội mãi là “ngôi nhà và trường học của sự hiệp thông” [2].
2. Sự hợp nhất trong sự đa dạng
Đây cũng là lời kêu gọi mạnh mẽ để duy trì sự hợp nhất của Giáo hội trên con đường mà Chúa Giêsu đã vạch ra cho các Tông đồ. Sự hợp nhất ấy, như Chúa Giêsu mong muốn, không đồng nghĩa với sự đồng nhất, mà là một sự hiệp thông sâu sắc và vững chắc trong sự đa dạng, với điều kiện trung thành tuyệt đối với Tin Mừng.
3. Sứ mạng của Thánh Phêrô
Mỗi vị Giáo hoàng tiếp tục thi hành vai trò của Thánh Phêrô và sứ mạng của ngài, qua đó đại diện cho Chúa Giêsu trên trần gian; ngài là tảng đá mà Giáo hội được xây dựng trên đó (x. Mt 16:18).
Việc bầu chọn vị Giáo hoàng mới không chỉ là sự kế nhiệm giữa các cá nhân, mà là sự tiếp nối sứ mạng của Tông đồ Phêrô.
4. Trách nhiệm trong Nhà nguyện Sistine
Các Hồng y cử tri sẽ bỏ phiếu trong Nhà nguyện Sistine, nơi mà, như Tông hiến Universi Dominici Gregis (Tông Toà trống ngôi) đã nêu, “mọi sự đều dẫn đến nhận thức về sự hiện diện của Thiên Chúa, Đấng mà mỗi người sẽ phải đối diện trong ngày phán xét.”
Trong tác phẩm thần học Triptych Rôma của Đức Gioan Phaolô II, suy tư về sứ mạng của Giáo hội và vai trò của Thánh Phêrô, Thánh Gioan Phaolô II đã bày tỏ hy vọng rằng trong những giờ phút bỏ phiếu cho quyết định trọng đại này, hình ảnh uy nghiêm của Chúa Giêsu Thẩm Phán được minh hoạ bởi nghệ nhân Michelangelo sẽ nhắc nhở mọi người về sự cao cả của trách nhiệm đặt “chìa khóa tối cao” (theo Dante) vào đúng đôi tay [3].
IV. Lời cầu nguyện cho vị Giáo hoàng mới
1. Xin Chúa Thánh Thần soi sáng
Vì thế, chúng ta hãy cầu nguyện để Chúa Thánh Thần, Đấng qua bao thế kỷ đã ban cho Giáo hội những vị Giáo hoàng thánh thiện và vĩ đại, sẽ ban cho chúng ta một vị Giáo hoàng mới theo đúng tâm ý Thiên Chúa, vì lợi ích của Giáo hội và nhân loại.
2. Đánh thức lương tâm và giá trị tinh thần
Chúng ta hãy cầu nguyện để Thiên Chúa ban cho Giáo hội một vị Giáo hoàng biết cách đánh thức lương tâm của mọi người và khơi dậy những năng lực đạo đức cũng như tinh thần trong xã hội hôm nay, một xã hội được đánh dấu bởi những tiến bộ công nghệ vượt bậc nhưng lại có xu hướng lãng quên Thiên Chúa.
Thế giới ngày nay kỳ vọng rất nhiều vào Giáo hội trong việc bảo vệ những giá trị nhân bản và tinh thần nền tảng, mà nếu thiếu chúng, sự chung sống của con người sẽ không thể tốt đẹp hơn và cũng không mang lại lợi ích cho các thế hệ tương lai.
3. Sự chuyển cầu của Đức Maria
Nguyện xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo hội, chuyển cầu bằng sự cầu bầu từ mẫu của Mẹ, để Chúa Thánh Thần soi sáng tâm trí các Hồng y cử tri và hướng dẫn các ngài đồng tâm nhất trí bầu chọn vị Giáo hoàng mà thời đại chúng ta cần đến.
[1]: “Nền văn minh tình thương” là cụm từ của Đức Phaolô VI, diễn tả một xã hội xây dựng trên tình yêu Kitô giáo.
[2]: Cụm từ “ngôi nhà và trường học của sự hiệp thông” trích từ Tông thư Novo Millennio Ineunte của Đức Gioan Phaolô II.
[3]: “Chìa khóa tối cao” ám chỉ quyền bính tối cao của Đức Giáo hoàng, liên hệ đến Mt 16:19, nơi Chúa Giêsu trao chìa khóa Nước Trời cho Thánh Phêrô.
Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.
Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.
Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.