(Chúng con kính dâng Đức Cha, nhân dịp Đức Cha tròn 27 năm Thánh chức Giám mục

06.01.1999 – 06.01.2026)

Không ai trong chúng ta sống mà không có ký ức. Ký ức là cỗ máy gìn giữ những tư liệu sâu thẳm nhất, sống động nhất, thân thương nhất và dễ làm rung động tâm hồn nhất.

Giữa bao nhiêu sự kiện và hình ảnh trôi qua trong đời người, ký ức ấy, dù chỉ là quá khứ, tưởng chừng lặng lẽ đi qua; nhưng thực chất, bên trong mỗi tâm hồn, ký ức luôn mạnh mẽ, luôn dữ dội. Chúng khắc sâu trong lòng người giữ lấy chúng những dấu ấn bền chặt.

Trong số những dấu ấn ấy, có những khuôn mặt mà chỉ cần thoáng nhớ tới đã gợi dậy bao cảm xúc dịu dàng, ấm áp, gần gũi như trong vòng tay của người cha. Đức Cha Phêrô Trần Đình Tứ chính là một con người như thế. Ngài là người cha, người thầy, người mục tử nhân hậu mà con cái trong giáo phận luôn mang lòng tri ân sâu xa.

Hơn nửa thế kỷ bước đi trong hành trình linh mục và giám mục, và nay gần 90 năm tuổi đời, Đức Cha Phêrô vẫn giữ cho mình một tâm hồn trẻ trung trong sự đơn sơ, một ánh mắt hiền từ trong sự bao dung, và một trái tim nồng nhiệt trong tình yêu dành cho Thiên Chúa và cho đoàn chiên.

Dù đã nghỉ hưu nhiều năm, Đức Cha Phêrô vẫn kiên trì mỗi ngày âm thầm cầu nguyện, dâng Thánh lễ trong phòng nguyện nhỏ bé ngay cạnh phòng riêng. Phòng nguyện ấy tuy đơn sơ, nhưng lại chất chứa một bầu khí linh thánh đặc biệt: đó là nơi ngài sống từng ngày, từng giờ trong thinh lặng, dâng lên Chúa tất cả những vui buồn của đoàn chiên.

Chính căn nhà khiêm tốn này cũng mang trong mình một lịch sử đáng trân trọng. Đó là ngôi nhà đã từng được các Đức Giám mục tiền nhiệm chọn làm Tòa Giám mục từ buổi đầu thành lập giáo phận. Nay, Đức Cha Phêrô chọn nơi ấy làm chốn an dưỡng cuối đời, như một nhịp nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại, giữa hành trình lịch sử của giáo phận và trái tim lặng thầm của một mục tử vẫn ngày đêm nâng đỡ con cái mình bằng lời cầu nguyện.

Sự chọn lựa ấy không chỉ đơn thuần là một nơi để sống, để đi về, để làm việc, mà còn là biểu hiện của một tình cảm tha thiết, một lòng yêu mến sâu đậm và một sự gắn bó thiết thân dành cho cội nguồn và di sản của giáo phận.

Dù thời gian đã để lại dấu ấn trên thân xác, khiến đôi bàn tay ngài run run, bước chân chậm hơn và thường đau nhức, Đức Cha vẫn không bao giờ để những yếu đuối ấy làm giảm đi lòng yêu mến dành cho Thánh Thể Chúa. Ngài có thể thiếu nhiều thứ trong đời sống thường ngày, có thể không còn thực hiện những công việc lớn lao như xưa, nhưng có một điều ngài không bao giờ thiếu, không bao giờ chấp nhận đánh mất: đó là cầu nguyện.

Cầu nguyện đối với ngài không chỉ là một việc đạo đức hằng ngày, mà là hơi thở, là sức sống, là mạch nguồn nâng đỡ suốt cuộc đời mục tử. Trước Nhà Tạm, ngài hiện diện không vội vã, không ồn ào. Mọi mệt mỏi, mọi đau đớn dường như tan biến khi ngài đặt trái tim mình trong Trái Tim Chúa. Môi ngài khẽ đọc lời kinh, đôi mắt ánh lên một ánh sáng nội tâm khó diễn tả.

Người ngoài nhìn vào có thể chỉ thấy một cụ già đang lẩm bẩm cầu nguyện, nhưng thực ra đó là cả một đời hiến dâng, một đời gắn bó không rời với Thánh Thể. Chính hình ảnh âm thầm ấy lại trở thành bài giảng hùng hồn, mạnh mẽ hơn mọi lời nói: bài giảng về đức tin, về tình yêu và về lòng trung thành không lay chuyển.

Đức Cha đã dạy đoàn chiên không chỉ bằng những bài giảng trên tòa giảng, mà còn bằng chính đời sống cầu nguyện của mình. Bài giảng ấy không khép lại trên trang giấy hay trong âm vang của một buổi cử hành phụng vụ, nhưng khắc ghi sâu đậm trong tâm hồn những ai đã từng chứng kiến ngài âm thầm cầu nguyện.

Hình ảnh một mục tử cao niên say sưa bên Thánh Thể trở thành lời mời gọi tha thiết cho mỗi chúng ta: hãy trở về với Chúa, hãy đặt cầu nguyện vào trung tâm đời sống, và hãy để Thánh Thể trở thành nguồn mạch sự sống.

Có thể chúng ta bận rộn, có thể chúng ta nguội lạnh, có thể chúng ta đã từng quên cầu nguyện; nhưng gương sáng ấy không cho phép chúng ta tiếp tục thờ ơ. Bởi nơi Đức Cha, chúng ta nhận ra một tình yêu đã cháy suốt cả đời và không một thử thách hay mỏi mệt nào có thể dập tắt.

Đức Cha Phêrô đã sống bằng cầu nguyện, đã nâng đỡ đoàn chiên bằng cầu nguyện, và hôm nay, ngài để lại cho chúng ta một di sản quý giá nhất: ai thật sự yêu mến Chúa thì không thể sống thiếu Thánh Thể, không thể sống thiếu cầu nguyện.

1. Người cha thẳng thắn nhưng đầy bao dung

Trong ký ức của linh mục đoàn và giáo dân, Đức Cha Phêrô là một người rất thẳng thắn. Ngài không ngại chỉ ra điều đúng – sai, không vòng vo, không né tránh sự thật. Tuy nhiên, nơi sự thẳng thắn ấy không hề có sự gay gắt hay khắt khe; trái lại, người ta luôn cảm nhận được sự bao dung và nhân ái.

Ngài không thiên vị, không vội vã phán xét, cũng không bao giờ để mình bị lôi kéo về bất cứ phía nào. Trước những xung đột hay tranh cãi, ngài lắng nghe với sự kiên nhẫn và giữ vững sự trung lập, để rồi từ đó chỉ ra lẽ phải, con đường của chân lý và bình an.

Trong thời gian ngài thi hành sứ vụ giám mục, giáo phận được sống trong bầu khí bình yên. Các linh mục cảm nhận được sự yêu thương và tôn trọng; giáo dân ý thức mình được dẫn dắt bởi một mục tử luôn đặt lợi ích của đoàn chiên lên trên hết.

Đức Cha không bao giờ làm cho ai phải sợ hãi vì bị phán xét công khai, cũng không để sự yếu đuối hay lỗi lầm của một linh mục trở thành gánh nặng nhục nhã. Ngài có trí nhớ minh mẫn, nhưng lại chọn “quên” những lỗi lầm, không bao giờ nhắc lại, không bao giờ làm anh em mình đau thêm một lần nữa. Đó là sự quên lãng của lòng thương xót, sự lãng quên phát xuất từ trái tim nhân hậu.

2. Nụ cười và ánh mắt của một người cha

Có những vị lãnh đạo khiến người khác cảm thấy xa cách khi tiếp xúc; nhưng nơi Đức Cha Phêrô, nụ cười, ánh mắt và lời nói của ngài luôn đem lại cho người đối diện cảm giác gần gũi và an tâm. Nơi ngài không có bức tường của uy quyền, nhưng có sự chân thành, khiêm nhường và một tấm lòng yêu thương đơn sơ.

Ai đã từng trò chuyện với Đức Cha đều cảm thấy như đang đối thoại với một người cha hiền, với một người bạn lớn, chứ không phải với một giám mục quyền uy. Ánh mắt bao dung và nụ cười thân thiện ấy đã trở thành điểm tựa cho biết bao tâm hồn.

Nhiều linh mục, trong những lúc mệt mỏi, đã tìm đến ngài và ra về với niềm an ủi sâu xa. Nhiều giáo dân, khi gặp ngài, đã tìm lại được sức mạnh để tiếp tục sống đức tin. Chính sự gần gũi và chan hòa ấy đã làm nên một phong cách mục tử rất riêng: phong cách của tình phụ tử, của tình huynh đệ, và của sự hiện diện đầy nhân ái.

3. Một giáo phận bình yên

Nhìn lại những năm tháng Đức Cha Phêrô coi sóc giáo phận, người ta dễ dàng nhận ra hoa trái lớn lao mà ngài để lại: đó là sự bình yên. Bình yên không phải là không có khó khăn, nhưng là giữa muôn vàn thách đố, giáo phận vẫn giữ được sự hiệp nhất; các linh mục cảm thấy được bảo vệ và tôn trọng; giáo dân cảm nhận được tình yêu thương mục tử.

Trong vai trò người chèo lái con thuyền giáo phận, Đức Cha đã khôn khéo và kiên vững đưa con thuyền ấy vượt qua sóng gió, không nghiêng ngả, không rạn nứt, nhưng vững vàng tiến bước trong bình an.

4. Tấm gương và lời tri ân

Giờ đây, khi mái tóc đã bạc trắng theo năm tháng và thân thể có phần mỏi mòn, trong căn phòng nguyện nhỏ bé ấy, Đức Cha vẫn mỗi ngày dâng Thánh lễ, mỗi ngày đến trước Thánh Thể, và mỗi ngày cầu nguyện cho đoàn chiên. Những lời kinh âm thầm và những hy sinh lặng lẽ ấy chắc chắn là nguồn sức mạnh vô hình đang nâng đỡ từng gia đình, từng giáo xứ và từng linh mục trong giáo phận.

Đức Cha Phêrô không chỉ để lại những công trình, những quyết định hay những định hướng mục vụ. Trên hết, ngài để lại một tấm gương: tấm gương của một mục tử nhân hậu, một người cha hiền, một tâm hồn trọn vẹn dành cho Thiên Chúa và cho đoàn chiên.

Chúng con, những người đang tiếp tục bước đi trên hành trình đức tin, xin cúi đầu tri ân và cảm mến. Xin cảm ơn vị cha già từ ái đã trao tặng cho giáo phận, cách riêng cho linh mục đoàn, những năm tháng bình an. Xin cảm ơn “đại thụ” hiếm có, đã dạy chúng con biết sống thẳng thắn mà vẫn hiền hòa, công minh mà vẫn bao dung, mạnh mẽ trong sự thật mà vẫn dịu dàng trong tình yêu.

Và xin được cầu nguyện cho ngài, người cha già khả kính, để Thiên Chúa tiếp tục gìn giữ, nâng đỡ, ban cho ngài sức khỏe và bình an; để trong căn nhà an dưỡng mang đầy bề dày ý nghĩa này, từng ngày, từng giờ, ngài vẫn tiếp tục là ngọn lửa âm thầm sưởi ấm và nâng đỡ toàn thể giáo phận.

Khi nghĩ về Đức Cha Phêrô Trần Đình Tứ, lòng chúng con chỉ biết thốt lên: Tạ ơn Chúa đã ban cho giáo phận một người cha, một mục tử, và một chứng nhân sống động của tình yêu.

Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.