Hình ảnh tư liệu về người dân Việt Nam cầu nguyện tại phần mộ Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp ở nhà thờ Tắc Sậy, Giáo phận Cần Thơ.

Trong nhiều năm qua, Tắc Sậy không chỉ đón tiếp người Công giáo mà còn cả Phật tử, những người theo tín ngưỡng dân gian và cả những người không theo tôn giáo nào.

Việc Giáo hội tuyên Chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp càng làm nổi bật một thực tế đặc biệt: lòng sùng kính dành cho ngài đã vượt ra ngoài phạm vi cộng đồng Công giáo Việt Nam.

Ước tính khoảng 70.000 tín hữu hành hương đã quy tụ tại nhà thờ Tắc Sậy, tỉnh Bạc Liêu, vào ngày 2 tháng 7 để tham dự lễ tuyên Chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, một trong những nhân vật Công giáo được yêu mến nhất tại Việt Nam.

Cha Diệp, linh mục thuộc Giáo phận Cần Thơ, đã bị sát hại năm 1946 sau khi từ chối bỏ rơi giáo dân của mình trong thời kỳ bạo loạn ở miền Nam Việt Nam. Theo các ghi chép của Giáo hội, ngài đã hy sinh mạng sống để nhiều tín hữu trong giáo xứ có thể thoát khỏi hiểm nguy. Danh tiếng về sự thánh thiện của ngài đã lan rộng suốt nhiều thập kỷ, từ rất lâu trước khi Tòa Thánh chính thức nhìn nhận.

Tuy nhiên, việc tuyên Chân phước chỉ kể một phần của câu chuyện.

I. MỘT ĐIỂM HẸN CỦA NIỀM HY VỌNG

Trong nhiều năm qua, Tắc Sậy không chỉ đón tiếp người Công giáo mà còn cả Phật tử, những người theo tín ngưỡng dân gian và cả những người không theo tôn giáo nào. Họ đến để cầu nguyện trước khi bước vào ca phẫu thuật, xin trợ giúp khi gặp khó khăn về tài chính, tìm kiếm sự bình an giữa những đổ vỡ gia đình, hoặc đơn giản là tìm lại hy vọng khi cuộc sống dường như vượt khỏi tầm kiểm soát.

Người Việt còn có câu nói quen thuộc: "Có bệnh thì vái tứ phương." Câu nói ấy phản ánh phản ứng gần như bản năng của nhiều người: tìm kiếm sự trợ giúp ở bất cứ nơi nào còn mang lại cho họ niềm hy vọng.

Không giống nhiều người Công giáo có đời sống đức tin được định hình bởi giáo huấn của Giáo hội, nhiều người ngoài Công giáo không cảm thấy bị giới hạn khi đến bất cứ nơi nào họ tin là có ý nghĩa thiêng liêng, dù đó là chùa Phật giáo, đền miếu dân gian hay một nhà thờ Công giáo. Điều quan trọng đối với họ thường không phải là truyền thống tôn giáo, nhưng là niềm tin rằng những lời khấn nguyện của mình có thể được lắng nghe.

Vậy tại sao một linh mục Công giáo lại trở thành điểm tựa tinh thần của rất nhiều người ngoài Giáo hội?

Đối với người Công giáo, lòng sùng kính Cha Diệp được hiểu qua niềm tin rằng vị Chân phước có thể chuyển cầu trước nhan Thiên Chúa. Trong khi đó, nhiều người ngoài Công giáo lại tiếp cận ngài theo một cách khác. Họ có thể biết rất ít về giáo lý Công giáo, nhưng họ tin rằng một con người nhân hậu và thánh thiện vẫn tiếp tục lắng nghe những ai tìm đến với ngài trong lúc khốn khó.

Có lẽ câu trả lời không chỉ nằm nơi chính Cha Diệp, mà còn ở cách nhiều người Việt Nam đối diện với những bất trắc của cuộc đời.

II. KHI SỰ AN TOÀN BIẾN MẤT

Khi cuộc sống diễn ra thuận lợi, hiếm ai tìm đến những nơi được xem là linh thiêng.

Nhưng người ta lại tìm đến khi vừa nhận một chẩn đoán bệnh hiểm nghèo, trước một kỳ thi quan trọng, trong lúc chờ phán quyết của tòa án, hoặc khi công việc làm ăn đứng bên bờ sụp đổ.

Đó là những thời điểm mà không một chuyên gia nào có thể đưa ra sự bảo đảm tuyệt đối.

Y học, luật pháp và khoa học có thể giải thích các khả năng, nhưng mọi câu trả lời cuối cùng đều có giới hạn. Đời sống tâm linh không thay thế lý trí; trái lại, đời sống tâm linh đem đến sự bình an vì con người không phải đối diện với sự bất định một mình, ngay cả khi đã làm tất cả những gì có thể.

Nhu cầu ấy là điều phổ quát trên toàn thế giới. Điều đặc biệt ở Việt Nam là nó thường được diễn tả qua niềm tin đặt nơi những con người cụ thể.

III. MỘT CUỘC ĐỜI ĐÁNG ĐỂ TIN TƯỞNG

Rất lâu trước khi những câu chuyện về các ơn nhận được bắt đầu lan truyền, người ta đã nhớ đến Cha Diệp vì một điều khác: ngài đã chọn ở lại với đoàn chiên giữa thời loạn lạc và sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ họ.

Chính sự hy sinh ấy trở thành nền tảng cho uy tín đạo đức của ngài. Chỉ về sau, những câu chuyện về các ơn đặc biệt mới dần được truyền tụng.

Bà Maria Đoàn Thị Minh không phải là người Công giáo khi lần đầu tiên đến Tắc Sậy. Bà kể:

"Những người bán hàng khác đều bảo tôi: Cha Diệp rất linh thiêng. Hãy đến đó cầu nguyện. Vì thế, tôi quyết định tự mình đến xem."

Bà cầu nguyện cho việc kinh doanh thuận lợi và xin cho chồng mình từ bỏ rượu chè cùng những người bạn xấu.

Thế nhưng, không lâu sau, gia đình bà mất sạch số tiền tích góp vì bị lừa đảo.

Bà kể:

"Tôi thậm chí còn giận Cha Diệp. Tôi nghĩ lời cầu xin của mình đã không được đáp lại."

Không còn tiền bạc, hai vợ chồng trở về quê và bắt đầu lại từ đầu. Xa rời những người bạn cũ, người chồng dần thay đổi. Nhà hàng mới của họ làm ăn phát đạt nhờ những bài học rút ra từ thất bại trước đó.

Bà tâm sự:

"Mãi sau này tôi mới nhận ra chúng tôi thất bại vì thiếu kinh nghiệm. Nếu chúng tôi không bao giờ vấp ngã, có lẽ chúng tôi sẽ không có cuộc sống như ngày hôm nay."

Sau đó, hai vợ chồng đã gia nhập Công giáo. Nhìn lại, bà Minh không còn xem lời cầu nguyện của mình là một lời khẩn xin bị từ chối. Bà tin rằng lời cầu nguyện đã được Thiên Chúa đáp lại theo cách mà bà chưa từng nghĩ tới.

IV. NHỮNG CÂU CHUYỆN TIẾP TỤC LAN TỎA

Lòng sùng kính đối với Cha Diệp lan rộng không phải chủ yếu qua các bài giảng chính thức, nhưng qua những câu chuyện được truyền từ người này sang người khác.

Có người kể về sự hồi phục sau cơn bạo bệnh. Có người nói đến sự đoàn tụ gia đình. Có người chia sẻ những bước ngoặt bất ngờ trong cuộc sống.

Lucia Mai, đến từ Huế, nhớ lại quãng thời gian nhiều năm hiếm muộn sau khi các bác sĩ cho biết khả năng mang thai tự nhiên là rất thấp. Hai vợ chồng đã bắt đầu nghĩ đến việc nhận con nuôi.

Cô kể:

"Chúng tôi đã đến Tắc Sậy và cầu xin Cha Diệp chuyển cầu. Ba tuần sau, tôi phát hiện mình có thai."

Những điều bất ngờ vẫn tiếp tục xảy đến. Chỉ trong ba năm tiếp theo, hai vợ chồng lần lượt chào đón thêm hai người con nữa.

Cô cười và nói:

"Tôi vẫn thường đùa rằng chúng tôi chỉ xin một đứa con, nhưng nhờ sự chuyển cầu của Cha Diệp, Chúa đã ban cho chúng tôi ba đứa con."

Đối với người ngoài, những câu chuyện ấy có thể được lý giải theo nhiều cách khác nhau. Nhưng đối với chính những gia đình đã trải nghiệm, đó là một phần lịch sử của cuộc đời họ, được kể lại cho người thân, bạn bè và hàng xóm.

Điều được lan truyền không chỉ là một kết quả bất ngờ, mà còn là niềm xác tín rằng họ đã không đơn độc trong những giai đoạn khó khăn nhất của cuộc đời.

V. HƠN CẢ MỘT CÂU CHUYỆN CÔNG GIÁO

Việc Giáo hội tuyên Chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp là một dấu mốc lịch sử đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam. Đồng thời, sự kiện ấy cũng phản ánh một nét rất đặc biệt trong đời sống tâm linh của người Việt.

Mỗi người diễn tả đời sống tâm linh theo những cách khác nhau. Có người đến chùa. Có người hành hương về La Vang. Có người tìm đến Tắc Sậy.

Đức tin của họ có thể khác nhau, nhưng họ thường gặp nhau ở một điểm chung: khi cuộc sống đi đến giới hạn mà không ai có thể bảo đảm một lời giải đáp trọn vẹn, họ tìm kiếm một nơi và một con người để ký thác niềm hy vọng.

Có lẽ vì thế, Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp hôm nay không chỉ là vị Chân phước được người Công giáo tôn kính, mà còn trở thành điểm tựa tinh thần đối với rất nhiều người thuộc những niềm tin khác nhau, thậm chí cả những người không theo tôn giáo nào.

Câu chuyện của ngài đã trở thành một phần trong câu chuyện lớn hơn về cách người Việt gìn giữ niềm hy vọng, tìm thấy ý nghĩa giữa đau khổ và tiếp tục bước đi giữa những bất trắc của cuộc sống.

Nguồn: Phỏng theo bài viết của Alex Hoang đăng trên UCA News.

Chuyển ngữ và hiệu đính: Phêrô Phạm Văn Trung.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.