THỰC HÀNH MÙA CHAY

Thiên Chúa luôn tốt lành đến nỗi Ngài không ngừng ban dồi dào ân sủng cho chúng ta. Giáo Hội, Nhiệm Thể Đức Kitô, cung luôn phân phát các ân sủng cho chúng ta. Đó là cách thể hiện đặc biệt theo chu kỳ Phụng Vụ của Giáo Hội, nhất là trong các mùa quan trọng – Mùa Vọng dẫn tới lễ Giáng Sinh, Mùa Chay dẫn tới đỉnh cao là Tuần Thánh và lễ Phục Sinh, trọng nhất trong các lễ trọng.

Việc gì cũng cần chuẩn bị, đặc biệt là Lễ Vượt Qua. Chúng ta miệt mài với nhiều hoạt động của gia đình, xã hội, và công việc, cho đến khi các mùa quan trọng này gõ cửa lòng chúng ta. Sách Khải Huyền cho biết: “Này đây Ta đứng trước cửa và gõ. Ai nghe tiếng Ta và mở cửa thì Ta sẽ vào nhà người ấy, sẽ dùng bữa với người ấy, và người ấy sẽ dùng bữa với Ta.” (Kh 3:20) Thánh Augustinô giải thích ý tưởng này và nói rằng Chúa Giêsu là Lữ Khách đến gõ cửa, nếu chúng ta không mở cửa, Ngài sẽ đi và không trở lại nữa. Thiên Chúa không muốn điều đó xảy ra với chúng ta!

Do đó, chúng ta có 10 lời cầu đặc biệt với Chúa khi chúng ta kính nhớ tình yêu cao cả của Ngài dành cho chúng ta – Cuộc Khổ Nạn, Sự Chết và Phục Sinh. Nói cho ngay và nói thẳng ra là nếu chúng ta thực sự muốn sống Mùa Chay sinh ích lợi để chết cho tội lỗi, bí quyết chiến thắng là cầu nguyện liên lỉ, miệt mài và mạnh mẽ. Ước mong Mùa Chay này sẽ là Mùa Chay tuyệt vời nhất trong cuộc đời mỗi chúng ta!

I. CHIÊM NGƯỠNG CHÚA GIÊSU CHỊU ĐÓNG ĐINH

Trong cuốn Linh Thao (Spiritual Exercises), Thánh Y Nhã khuyên chúng ta nên chiêm ngắm Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Trong Mùa Chay, nên dành thời gian để chiêm ngưỡng Chúa Giêsu chịu chết trên Thánh Giá vì yêu thương chúng ta – trong đó có bạn và tôi.

Hãy ghi nhớ lời Thánh Y Nhã: “Chúa Giêsu chết cho cả nhân loại.” Và Ngài cũng chết cho bạn. Nếu bạn là người duy nhất trên thế gian này, Chúa Giêsu vẫn chịu đau khổ và chịu chết vì yêu thương bạn và để cứu lấy linh hồn bất tử của bạn. Trong con mắt của Thiên Chúa, bạn thực sự quý giá và linh hồn của bạn đáng giá biết bao!

II. ĐÀNG THÁNH GIÁ

Một cách khác là đi Đàng Thánh Giá, đặc biệt hữu ích trong Mùa Chay. Trong nhà thờ nào cũng có Đàng Thánh Giá. Hãy suy niệm và hướng mắt từng nơi trong 14 chặng Đàng Thánh Giá. Có vài cách thực hành:

1) Cùng nhau suy ngắm Đàng Thánh Giá theo một người hướng dẫn.

2) Đi Đàng Thánh Giá riêng một mình. Có thể dùng sách của Thánh Anphongsô Liguori.

3) Đơn giản là ngắm nhìn từng chặng Đàng Thánh Giá và thầm thĩ cầu nguyện theo cảm xúc lúc đó.

Chúa Giêsu yêu thương tất cả chúng ta, đến nỗi Ngài chấp nhận chịu đau khổ và chịu chết vì chúng ta.

III. BẢY NỖI ĐAU CỦA ĐỨC MẸ

Suy niệm về bảy nỗi đau của Đức Mẹ giúp chúng ta thêm yêu mến Chúa Giêsu. Đây là bảy nỗi đau của Đức Mẹ:

1. Lời tiên tri của ông Simêôn,

2. Cuộc chạy trốn sang Ai Cập.

3. Lạc mất Con Trẻ ba ngày.

4. Gặp Chúa Giêsu trên đường tới Núi Sọ.

5. Chúa Giêsu chịu đau khổ và chịu chết.

6. Xác Chúa Giêsu được hạ xuống và đặt vào vòng tay Đức Mẹ (La Pieta).

7. Mai táng Chúa Giêsu.

IV. BẢY LỜI CUỐI CỦA CHÚA GIÊSU

Một cách suy niệm hiệu quả là suy niệm về những lời cuối của Chúa Giêsu khi Ngài bị treo trên Thập Giá. TGM Fulton Sheen viết và giảng nhiều lần về các lời này, nhất là trong Tuần Thánh. Đây là bảy lời cuối cùng của Chúa Giêsu nói ra từ trên Thánh Giá:

1. “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm.”

2. “Tôi khát!”

3. “Thưa Mẹ, đây là con của Mẹ; Đây là Mẹ của con.”

4. “Ngay hôm nay, anh sẽ ở trên Thiên Đàng với tôi.”

5. “Lạy Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”

6. “Lạy Cha, con xin phó linh hồn con trong tay Cha.”

7. “Mọi sự đã hoàn tất.”

V. SUY NIỆM CUỘC KHỔ NẠN CỦA CHÚA

Cả bốn Phúc Âm đều nói tới cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu. Hãy chìm sâu vào dòng suy tư về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu – Đấng Cứu Độ, bằng cách sử dụng Kinh Thánh. Qua các Phúc Âm, chúng ta có thể biết cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu trong các chương này: Mt 26-27, Mc 14-15, Lc 22-23, Ga 18-19. Có thể đọc và cầu nguyện theo các chương đó, chú ý các chi tiết khác nhau với nét riêng trong mỗi Phúc Âm.

VI. THÁNH VỊNH 22

Đọc và suy niệm với Tv 22 là cách tuyệt vời. Vượt qua bóng tối của sự hoài nghi, Thánh Vịnh này làm nổi bật các chi tiết về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu, mặc dù Thánh Vịnh này có từ hằng trăm năm trước khi Chúa Giêsu giáng sinh làm người. Một lý do khác để tin Chúa Giêsu là Con của Chúa Cha hằng hữu. Hãy đọc Thánh Vịnh này và bạn sẽ cảm thấy như thể mình đang đứng dưới chân Thánh Giá cùng với Đức Mẹ, Thánh Gioan, và Thánh Mađalêna vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh.

VII. THÁNH LỄ

Thánh Lễ là phương cách hiệu quả mà chúng ta có thể dâng lên Thiên Chúa. Thật vậy, Thánh Lễ là Hy Lễ trên Đồi Can-vê xưa mà Chúa Giêsu hiến dâng lên Chúa Cha để cứu độ nhân loại nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần. Nếu có thể, hãy cố gắng tham dự Thánh Lễ trong Mùa Chay, sốt sắng rước lễ với lòng sùng kính và yêu mến hết sức.

VIII. SUY NIỆM THEO PHIM

Một phương cách hữu hiệu khác là xem phim và suy niệm. Nên xem các phim như Cuộc Khổ Nạn Của Chúa Giêsu, Phép Lạ Marcelino (1955), Mầu Nhiệm Mân Côi (Patrick Peyton). Tuy nhiên, hãy đeo cặp kính chiêm niệm và cố gắng suy niệm. Các hình ảnh, nhất là cảnh Chúa Giêsu chịu hành hạ, sẽ ghi sâu vào tâm trí chúng ta và có thể gợi lên cách chiêm ngưỡng, thúc giục chúng ta sống Mùa Chay có hiệu quả hơn.

IX. GIỜ THÁNH

Hãy rộng lòng với Chúa Giêsu, Đấng đã đổ đến giọt máu cuối cùng vì yêu thương chúng ta. Nếu có thể, hãy cố gắng làm Giờ Thánh mỗi ngày trong Mùa Chay này. ĐHY Fulton Sheen gọi đó là Giờ Quyền Phép. Đó là cách tốt làm Giờ Thánh trước Nhà Tạm, nơi Chúa Giêsu hiện diện trong Thánh Thể – với cả linh hồn, thần tính và nhân tính. Hãy tìm một góc lặng để cầu nguyện ngay trong gia đình mình. Cách này giúp biến đổi cuộc đời bạn.

X. KINH MÂN CÔI – MÙA THƯƠNG

Trong cuốn The Blessed Virgin Mary and the Rosary – Đức Trinh Nữ Maria và Chuỗi Mân Côi, Thánh GH Gioan Phaolô II đề nghị chúng ta chiêm ngưỡng Tôn Nhan Chúa Giêsu qua cách nhìn của Đức Mẹ, đó là cách tốt để chiêm ngưỡng Chúa Giêsu chịu đóng đinh theo tầm nhìn của Đức Mẹ. Đây là các mầu nhiệm của Mùa Thương:

1) Chúa Giêsu hấp hối trong Vườn Dầu.

2) Chúa Giêsu chịu đánh đập.

3) Chúa Giêsu đội vòng gai.

4) Chúa Giêsu vác Thánh Giá.

5) Chúa Giêsu chịu đóng đinh và tắt thở.

Tóm lại, lời cầu nguyện và ước mong cháy bỏng của chúng ta sẽ là Mùa Chay lợi ích nhất để có thể tận hưởng niềm vui trong Lễ Phục Sinh cùng với Chúa Giêsu Kitô – Đấng phục sinh vinh quang, bằng cách nỗ lực sống tinh thần Mùa Chay. Cầu mong chúng ta dám chết cho tội và được sống lại với Đấng Phục Sinh – Chúa Giêsu kitô.

Lm. ED BROOM, OMV

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ https://catholicexchange.com/10-prayer-practices-for-the-best-lent)

Khởi đầu Mùa Chay – 2020

ĂN NĂN

Ăn chay là một dạng ăn kiêng, nhưng ăn chay luôn liên quan ăn năn. Chắc hẳn không ai lại không biết ăn năn là gì. Tại sao? Bởi vì “nhân vô thập toàn”, ai cũng có kinh nghiệm về tội lỗi, thế nên ai cũng đã trải nghiệm việc ăn năn.

Vì CÓ TỘI nên phải ĂN NĂN, nhờ ăn năn mà được THA THỨ, được tha thứ vì được THƯƠNG XÓT, được thương xót thì phải BIẾT ƠN.

Ăn năn là hối cải, sám hối, hối hận về tội lỗi của mình, là sự thay đổi trong tư tưởng và hành động nhằm chỉnh sửa sự sai trái để được tha thứ, chúng ta gọi đó là “cải tà quy chánh” – nghĩa là từ bỏ đường xấu mà quay về đường ngay thẳng, tốt lành. Theo nội hàm Kitô giáo, tình trạng hối cải là sự thú tội với Thiên Chúa, từ bỏ tội lỗi, quyết tâm chừa cải và cố gắng sống tốt, phù hợp với Luật Chúa và Luật Giáo Hội.

Mỗi chúng ta đều là tội nhân, đều mang “vóc dáng” của người thu thuế: “Lạy Đức Chúa Trời, xin thương xót tôi là kẻ có tội.” (Lc 18:13) Vấn đề không chỉ là đấm ngực, than van, mà phải thành tâm sám hối. Tất nhiên, chúng ta cũng phải coi chừng chính mình, đừng như người Pharisêu, kiêu hãnh vỗ ngực xưng tên, không đấm ngực mình mà lại dám đấm ngực người.

Chữ “ăn năn” trong Việt ngữ có ý nghĩa sâu xa. Ăn năn là cảm thấy ray rứt, bị giày vò vì lỗi lầm đã mắc phải. Cha Đắc Lộ giải thích: “Năn: thứ cỏ đắng; Ăn năn: ăn thứ cỏ đắng, theo lối nói ẩn dụ để chỉ sự thống hối” ^[1]. Chữ phải có nghĩa, ngôn ngữ thật là thâm thúy!

Nói đến từ ngữ “ăn năn” khiến chúng ta liên tưởng cụm từ “kết cỏ ngậm vành”. Tác giả J.B. Tavernier giải thích: “Nhưng nếu là trường hợp một kẻ có tội muốn xin tha tội đã phạm, người ta đưa kẻ phạm tội đến trước mặt người sẽ nghe kẻ đó xin tha tội và kẻ phạm tội phải ngậm ở miệng một nắm cỏ, nghĩa là do lối sống lệch lạc và cách ăn ở xấu xa của mình, kẻ phạm tội đã trở nên giống súc vật” ^[2].

Cách nói “kết cỏ ngậm vành” là dịch từ thành ngữ tiếng Hán: “Kết thảo hàm hoàn.” Thành ngữ này có nguồn gốc từ hai điển tích:

1. ĐIỂN TÍCH “KẾT CỎ”

Đời nhà Tần có Ngụy Vũ Tử (có sách ghi là Ngụy Thù hoặc Ngụy Hùng) rất yêu quý người vợ lẽ. Khi hấp hối, ông dặn con trai là Ngụy Khoả hãy chôn người vợ lẽ yêu dấu theo cùng với mình, theo tục lệ cổ truyền của nước Tần. Ngụy Khoả thấy tội nghiệp nên không đành lòng làm vậy. Sau khi cha chết, Ngụy Khoả cho vợ lẽ của cha đi lấy chồng khác. Có người hỏi: “Tại sao không làm theo lời cha trăn trối?” Ngụy Khỏa đáp: “Hiếu tử nên nghe theo lời trị mệnh chứ không nên nghe theo lời loạn mệnh” (tức là nên theo lời nói của người tỉnh táo, không nên theo lời nói của người mê sảng).

Về sau, Nguỵ Khoả lĩnh mệnh vua đi đánh giặc, trong lúc đang giao đấu gần kiệt sức, sắp thua tướng giặc nhà Tần là Đỗ Hồi, tài ba lỗi lạc, vũ dũng vô địch. Thế nhưng Ngụy Khoả bỗng thấy Đỗ Hồi bị ngã vì vướng cỏ. Ngụy Khoả xông tới đâm chết Đỗ Hồi. Đêm về, Ngụy Khoả nằm chiêm bao thấy có một ông già râu tóc bạc phơ, tay cầm gậy trúc, đến cầm tay mình và ân cần nói: “Cảm ơn tướng quân vì đã không theo di huấn của cha mà chôn sống con gái tôi, thế nên sáng nay tôi đã kết cỏ làm vướng chân ngựa, khiến giặc ngã ngựa, giúp tướng quân thắng trận. Xin tướng quân ghi nhận tấm lòng biết ơn của cha con tôi.” Nói xong, cụ già vụt biến mất. Ngụy Khỏa giật mình tỉnh giấc, nhớ lại chuyện cũ, biết cụ già chính là cha của nàng hầu trẻ đẹp trước kia của cha mình.

2. ĐIỂN TÍCH “NGẬM VÀNH”

Đời nhà Hán có Dương Bảo mới chín tuổi. Khi đi chơi ở phía Bắc núi Hoa Âm (có sách ghi là Hạp Âm), Dương Bảo thấy một con chim sẻ vàng bị con chim cắt cắn gần chết. Dương Bảo đuổi chim cắt đi, đem sẻ về nhà nuôi gần 100 ngày thì chim sẻ khoẻ lại, rồi thả cho bay đi về đàn. Đêm ấy, Dương Bảo nằm mộng, thấy một một con chim bay đến, miệng ngậm bốn vòng bạch ngọc. Dương Bảo chưa kịp hiểu sự tình thì bỗng con chim cùng bốn vòng bạch ngọc biến thành một đứa trẻ mặc áo vàng, tiến đến bái tạ và nói: “Ta là sứ giả của Tây Vương Mẫu, giữa đường gặp nạn, trước đã nhờ người ra tay cứu vớt, nên nay đến đền ơn người đây. Xin tặng ông bốn vòng bạch ngọc. Đấy là biểu tượng cho sự vinh hiển mà ông và các con cháu bốn đời sẽ đạt được.” Quả thật, về sau con của Dương Bảo là Dương Chấn, cháu là Dương Bỉnh, chắt là Dương Tứ và chít là Dương Bưu đều được vinh hiển, có người lên đến chức Tam Công.

Thành ngữ “kết cỏ ngậm vành” thường được dùng như một lời nguyền đền ơn đáp nghĩa. Khi làm ơn cho người khác thì chẳng ai mong được họ trả ơn, thậm chí người ta còn nói: “Cứu vật, vật trả ơn; cứu người, người trả oán”. Tuy nhiên, chuyện xưa tích cũ vẫn có giá trị giáo huấn cách sống đẹp cho con người ngày nay: Biết thương người, biết giúp người, biết tri ân người. Tục ngữ nói: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.” Trong “Đoạn Trường Tân Thanh” (Truyện Kiều), cụ Nguyễn Du cũng có câu thơ nói về ý nghĩa này:

Dám nhờ cốt nhục tử sinh

Còn nhiều kết cỏ, ngậm vành về sau.

Danh họa Léonardo Da Vinci (người Ý, đồng thời cũng là điêu khắc gia và thi sĩ nổi tiếng) quan niệm: “Ăn chay là đạo đức của con người. Ăn chay sẽ tránh được tội ác.” Bác học Albert Einstein là người yêu chuộng hòa bình, tôn trọng sự sống của muôn loài, và đã nhận định: “Không gì ích lợi cho sức khỏe của con người để có cơ hội sống lâu trên quả địa cầu này bằng cách ăn chay.”

Ăn chay có lợi cho sức khỏe thể lý, ngừa bệnh và trị bệnh. Ăn chay còn có lợi cho tinh thần, cho tâm linh. Dù vô tội, Chúa Giêsu vẫn “ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày.” (Mt 4:2) Vậy thì chúng ta không thể không ăn chay, vì tất cả chúng ta đều là tội nhân. Tuy nhiên, chúng ta phải kín đáo chứ đừng phô trương, (Mt 6:1-18) nếu không thì chỉ vô ích. Ma quỷ sẽ “bó tay” nếu chúng ta ăn chay và cầu nguyện. (Mt 17:21)

Lạy Thiên Chúa, xin lấy lòng nhân hậu xót thương con, mở lượng hải hà xoá tội con đã phạm. Xin rửa con sạch hết lỗi lầm tội lỗi con, xin Ngài thanh tẩy. Vâng, con biết tội mình đã phạm, lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm. Con đắc tội với Chúa, với một mình Chúa, dám làm điều dữ trái mắt Ngài. (Tv 51:3-6)

TRẦM THIÊN THU 

-----------------------------------------------

Chú Thích:

^[1] Alexandre de Rhodes, TỪ ĐIỂN ANNAM - LUSITAN - LATINH (TỪ ĐIỂN VIỆT - BỒ - LA), Roma, 1651. Phiên dịch: Thanh Lãng, Hoàng Xuân Việt, Đỗ Quang Chính, NXB Khoa Học Xã Hội, Hà Nội 1991, P.I, tr. 504: “Năn: herba quaedam amara; Ăn năn: herbam illam amaram comederem, metaphoricè dicitur poenitudine.”

^[2] J.B. Tavernier, SUITE DES VOYAGES DE MGR TAVERNIER, BARON D'AUBONNE, Paris, 1680, phần IV, tr. 22: “Mais s'il y a bien pour un coupable de demander pardon de son crime, on le mène devant celuy qui le doit écouter et alas il faut qu'il ait à la bouche un bouquet d'herbe qui donne à entendre que par le déréglement de sa vie et sa mauvaise conduite, il s'étoit rendu semblable aux bestes.”

CHUYỆN CHAY CHỮ CHAY

Ăn chay thì phải giữ chay

Chớ nên táy máy cái tay làm gì

Chay từ trong cách nghĩ suy

Rồi thò ra mắt thành ra tia nhìn

Mắt nhìn thì miệng thấy thèm

Thấy thèm rồi muốn nên quên chay rồi

Ăn chay mà lại đua đòi

Làm y như thịt, giả đùi gà ngon

Thế là giả dối, chẳng hơn

Xác chưa chay được thì hồn có chay?

Ăn chay vẫn cứ nhậu say

Rằng: “Nước đây này, chẳng phải thịt đâu!”

Chuyện chay mà biện hộ sao?

Chữ chay viết suốt sớm chiều không ra

Ăn chay thì phải cam go

Hãm mình, ép xác, quỷ ma chạy dài

Chữ CHAY đâu phải chữ CHAI

Mà sao thoải mái lai rai sớm chiều?

Miệng thì lẻo mép lắm điều

Đôi tai hóng chuyện, cong queo nghi ngờ

Mắt liên láo liếc gần, xa

Cứ suy diễn, lại giả vờ thương yêu

Lòng chay, tâm tịnh cùng nhau

Mới hy vọng ngước lên cao hướng Trời

Chữ chay ngắn gọn, chẳng dài

Mà sao đọc mãi chẳng xuôi vậy kìa!

TỊNH ĐỜI

Ăn chay, kiêng thịt, nguyện cầu

Ba điều cần thiết khi vào Mùa Chay

Miên man suy niệm đêm ngày

Không ngừng sám hối, miệt mài ăn năn

Bớt nghe, bớt nói, bớt nhìn

Cho đời bớt vướng, nhẹ hồn bay lên

Tội mình nhớ, lỗi người quên

Cầu xin Thiên Chúa ban phần thứ tha

Bao lần ý ác, tâm tà

Làm mòn mỏi xác, làm ô uế hồn

Mùa Chay quyết chí dừng chân

Trở về với Chúa từ nhân đang chờ.

TRẦM THIÊN THU

Khởi đầu Mùa Chay – 2020

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.