Tranh của Pierre Auguste Cote, 1882

“Việc bố thí của người ta tựa như dấu ấn * đối với Người, và ân đức của con người, Người sẽ giữ gìn như con ngươi” (Hc 17:22).

Cầu nguyện, ăn chay và bố thí là ba trụ cột của Mùa Chay.

Cầu nguyện và ăn chay thường được nhắc đến trước tiên, còn bố thí lại ít được chú ý. Thế nhưng, việc bố thí lại quan trọng hơn chúng ta tưởng.

Chúa Giêsu dạy: “Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, để việc anh bố thí được kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.” (Mt 6:2-4).

Vậy bố thí là gì? Tại sao nó quan trọng? Và nó tác động như thế nào đến chúng ta?

“Bổn phận bố thí đã có Kinh Thánh,” ĐTC Phanxicô đã nhắc nhớ năm 2016. “Ăn chay và bố thí là hai nghĩa vụ của người Kitô hữu.”

Trải qua dòng thời gian, điều này vẫn không hề thay đổi. Theo Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo chép: (GLHTCG 2.447):

Các việc từ thiện là những hành vi bác ái, qua đó chúng ta giúp đỡ tha nhân những gì cần thiết cho thể xác và tinh thần (x. Is 58,6-7; Dt 13,3 )… Trong các hành vi đó, bố thí (x. Tb 4,5-11; Kn 17,22 ) là một trong những chứng cứ chính yếu của tình bác ái huynh đệ; đó cũng là hành động đẹp lòng Thiên Chúa (Mt 6,2-4).

Bố thí trong Kinh Thánh

Sách Tôbia kể về việc bố thí qua lời ông Tôbít khuyên con của mình là cậu Tôbia:

“Con hãy dùng của cải bố thí cho tất cả những ai thực thi công chính, và khi bố thí, mắt con đừng có so đo. Đối với ai nghèo khổ, con đừng ngoảnh mặt làm ngơ, để rồi đối với con, Thiên Chúa cũng sẽ không ngoảnh mặt làm ngơ. 8Tuỳ con có bao nhiêu, hãy cho bấy nhiêu ; có nhiều thì cho nhiều, có ít thì đừng ngại cho ít. Như thế là con tích trữ một vốn liếng vững chắc cho những ngày gian nan. Thật vậy, việc bố thí cứu cho khỏi chết và không để rơi vào cõi âm ty. Vì trước nhan Đấng Tối Cao, của bố thí là một lễ vật quý giá cho những ai làm việc bố thí.” (Tb 4:7-11,16).

Và Tổng lãnh thiên thần Raphael cũng dạy cha con ông:

“Cầu nguyện kèm theo đời sống chân thật, bố thí đi đôi với đời sống công chính, thì tốt hơn có của mà ở bất công; làm phúc bố thí thì đẹp hơn là tích trữ vàng bạc. Việc bố thí cứu cho khỏi chết và tẩy sạch mọi tội lỗi. Những người làm phúc bố thí sẽ được sống lâu.” (Tb 12:8-9).

Thánh Cyprianô thì giải thích thêm: “Thiên thần tiết lộ rằng lời cầu nguyện của chúng ta được nhậm lời nhờ bố thí; bố thí cứu mạng sống khỏi hiểm nguy và giải thoát các linh hồn khỏi sự chết.”

Chúa Giêsu thì khiển trách người Pharisêu và các nhà thông luật: “Tốt hơn, hãy bố thí những gì ở bên trong, thì bấy giờ mọi sự sẽ trở nên trong sạch cho các người” (Lc 11:41).

Bố thí vượt trên cầu nguyện và ăn chay vì nó vừa là lời cầu nguyện, vừa là ăn chay. Bố thí không phải là từ thiện thông thường, mà là “dâng hiến cho Thiên Chúa”. Nó đòi ta cho đi đến mức phải chịu thiệt thòi. ^[*]

Sách Huấn Ca cũng ghi rõ:

• “Con đừng nhút nhát khi cầu nguyện, và đừng coi thường việc làm phúc bố thí.” (7:10).

• “Nước dập tắt lửa hồng, bố thí đền bù tội lỗi.” (3,30).

• “Rộng tay bố thí là con chất đầy kho lẫm, và con sẽ thoát mọi nỗi gian nguy.” (29,12).

• “Lòng nhân nghĩa như địa đàng đầy dư phúc lộc, việc bố thí sẽ tồn tại muôn đời.” (40,17).

• “Có anh có em là để giúp nhau khi hoạn nạn, nhưng của bố thí còn trợ giúp đắc lực hơn.” (40,24).

Thánh Phaolô cũng khuyên bảo chúng ta hãy nhớ lời Chúa Giêsu đã dạy: “Cho thì có phúc hơn là nhận" (Cv 20,35) và “Thiên Chúa có đủ quyền tuôn đổ xuống trên anh em mọi thứ ân huệ, để anh em vừa được luôn đầy đủ mọi mặt, vừa được dư thừa mà làm mọi việc thiện” (2 Cr 9:7-8).

Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI: “Hãy gần gũi tha nhân qua việc bố thí.”

Trong sứ điệp Mùa Chay 2008, ngài nhấn mạnh: “Của cải có thể trở thành thứ ngẫu tượng", vì chính Chúa Giêsu đã dạy: "Các con không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của được!” (Lc 16:13).

Ngài giải thích:

“Bố thí giúp chúng ta vượt qua những cơn cám dỗ, dạy chúng ta biết đáp lại những nhu cầu của tha nhân và chia sẻ với họ những gì chúng ta có nhờ ơn Chúa ban cho. Các cuộc quyên góp trong Mùa Chay chính là dịp thanh tẩy tâm hồn và sống hiệp thông, như Giáo Hội sơ khai đã làm.”

Ngài cũng nhắc nhở:

“Chúa Giêsu đã cảnh cáo thẳng thắn những người sở hữu và sử dụng của cải trần gian chỉ cho bản thân. Trước đám đông, những người thiếu thốn mọi thứ, chịu cảnh đói khát, lời của Thánh Gioan vang lên như một lời quở trách gay gắt: “Nếu ai có của cải thế gian và thấy anh em mình lâm cảnh túng thiếu, mà chẳng động lòng thương, thì làm sao tình yêu Thiên Chúa ở lại trong người ấy được?” (1 Ga 3:17).

Ở những quốc gia mà đại đa số là Kitô hữu, lời mời gọi chia sẻ lại càng khẩn thiết hơn, vì trách nhiệm của họ đối với những người đang chịu cảnh nghèo khổ và bị bỏ rơi càng lớn lao hơn.

Mỗi khi vì lòng yêu mến Thiên Chúa, chúng ta chia sẻ của cải của mình với người lân cận đang túng thiếu, chúng ta khám phá ra rằng sự viên mãn của cuộc sống đến từ tình yêu và mọi thứ đều được trả lại cho chúng ta như một phúc lành dưới hình thức bình an, sự hài lòng và niềm vui nội tâm. Cha chúng ta trên trời ban thưởng cho việc bố thí của chúng ta bằng niềm vui của Người.

Niềm vui đó sẽ đến chỉ khi nào chúng ta không bắt chước những người Pharisiêu tìm kiếm sự khen ngợi vì đã bố thí, như Chúa Giêsu đã nói với chúng ta. “Quả thật, anh em biết Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, đã có lòng quảng đại như thế nào: Người vốn giàu sang phú quý, nhưng đã tự ý trở nên nghèo khó vì anh em, để lấy cái nghèo của mình mà làm cho anh em trở nên giàu có” (2 Cr 8,9); Ngài đã trao ban trọn vẹn chính mình vì chúng ta. Mùa Chay, qua việc thực hành bố thí, khích lệ chúng ta noi theo gương Ngài.

Đức Bênêđictô XVI tuyên bố: “Bằng cách đến gần người khác thông qua việc bố thí, chúng ta đến gần Thiên Chúa”.

Đức Phanxicô: “Thiên Chúa Là Đấng Quảng Đại Nhất”

Đức Giáo hoàng Phanxicô đã làm nổi bật sách Đệ nhị luật trong giáo huấn của ngài về việc bố thí: “Anh em phải rộng rãi cho người ấy, và khi cho, lòng anh em đừng đắn đo.” (15:10)

Trước hết, điều này có nghĩa là bác ái đòi hỏi một thái độ vui vẻ trong lòng. Việc ban phát lòng thương xót không thể là một gánh nặng hay phiền toái mà chúng ta vội vàng muốn giải thoát mình. Có bao nhiêu người biện minh cho việc họ không bố thí bằng cách nói rằng: “người này là người như thế nào? Nếu tôi cho anh ta ít tiền, có lẽ anh ta sẽ đi mua rượu. Còn bạn, bạn làm gì trong bí mật, mà không ai thấy? Vậy mà bạn lại xét đoán người nghèo khổ xin bạn một đồng xu để mua một ly rượu?”

Vì vậy, việc bố thí phải vẫn phải được tiếp tục sau Mùa Chay:

“Tôi mong sao việc bố thí trở thành một lối sống đích thực cho mỗi người chúng ta. Vì lý do này tôi lặp lại lời khuyên của thánh Phaolô khích lệ cộng đoàn Côrintô hãy quyên góp cho cộng đoàn Giêrusalem vì: “đây là điều có lợi cho anh chị em” (2 Cr 8,10).

Điều này có giá trị đặc biệt trong Mùa Chay, trong mùa này nhiều tổ chức quyên góp cho các Giáo Hội và dân chúng gặp khó khăn. Nhưng tôi cũng muốn rằng trong các tương quan thường nhật, đứng trước mỗi người anh chị em xin giúp đỡ, chúng ta hãy nghĩ rằng đó là một lời kêu gọi của Chúa Quan Phòng: mỗi lần làm phúc bố thí là một cơ hội để tham gia vào sự quan phòng của Thiên Chúa đối với con cái của Ngài và nếu ngày hôm nay, Ngài dùng tôi để giúp đỡ người anh em, thì làm sao ngày mai Ngài chẳng quan phòng lo cho các nhu cầu của tôi, vì không ai rộng lượng hơn Thiên Chúa”.

Đấng Đáng Kính Fulton Sheen: “Hãy thả bánh mì xuống mặt nước.”

Đây là một lời nhắc nhở về lòng quảng đại vô biên (và ít được biết đến) của Đấng Đáng Kính Fulton Sheen qua việc bố thí. Trong quyển “Chú tôi, Fulton Sheen", cháu gái của ngài là Joan Sheen Cunningham đã kể lại:

“Tấm lòng rộng rãi của chú tôi đã đi trước, và thường có người đến gặp chú ngay trên phố rồi xin chú tiền. Chú không bao giờ từ chối họ, ngay cả khi tôi nghi ngờ rằng họ không trung thực về nhu cầu của mình và đang lợi dụng chú tôi”.

Đôi khi cô ấy hỏi: "Nếu người đó không nói thật thì sao?"

“Câu trả lời của chú luôn giống nhau: 'Tôi không thể mạo hiểm như vậy được'”.

Joan nói thêm: “Cha tôi cũng lo rằng chú tôi đã cho đi quá nhiều tiền bạc và tài sản của mình. Nhưng chú tôi tin vào những phần thưởng tinh thần dành cho tấm lòng quảng đại. Chú thường nói với cha tôi rằng: “Hãy thả bánh xuống nước, và nó sẽ trở thành bánh thiên thần.’”

Joseph Pronechen - Ncregister.com

G. Võ Tá Hoàng chuyển ngữ

-------------------------

Về tác giả Joseph Pronechen

Joseph Pronechen là phóng viên của National Catholic Register từ năm 2005, trước đó là cộng tác viên thường xuyên. Các bài viết của ông xuất hiện trên nhiều ấn phẩm quốc gia như Columbia, Soul, Faith and Family, Catholic Digest, Catholic Exchange, và Marian Helper. Ông cũng viết cho các tờ báo Công Giáo và báo chí lớn. Ông là tác giả quyển Fruits of Fatima — Century of Signs and Wonders, tốt nghiệp cao học và từng giảng dạy môn Văn học và Điện ảnh tại một trường Công Giáo ở Connecticut. Hiện ông sống cùng vợ là Mary tại bờ Đông Hoa Kỳ.

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.