SUY NIỆM CHUA NHẬT LỄ THÁNH GIA 2025
Lời Chúa: Hc 3,3-7.14-17a; Cl 3,12-21; Mt 2,13-15.19-23
MẪU MỰC CỦA TÌNH YÊU THƯƠNG TRONG GIA ĐÌNH
Trong ánh sáng của Mùa Giáng Sinh, chúng ta được mời gọi chiêm ngắm Thánh Gia như một mẫu mực hoàn hảo cho mọi gia đình Kitô hữu. Các bài đọc Kinh Thánh hôm nay mang đến cho chúng ta những bài học sâu sắc về các nhân đức của Thánh Gia. Thánh Gioan Phaolô II nói: “Hôm nay, trong không khí hân hoan của Giáng Sinh, với lòng kinh ngạc mới mẻ, Giáo Hội một lần nữa sống mầu nhiệm Emmanuel, Thiên Chúa ở cùng chúng ta, dẫn dắt chúng ta chiêm nghiệm về Thánh Gia thành Nadarét…rút ra những giá trị cần giữ vững cho mọi người nam nữ mọi thời đại và mọi nền văn hóa” (Kinh Truyền tin, 27/12/1998).
1. Thánh Giuse, người bảo vệ và vâng phục Thiên Chúa
Câu chuyện Thánh Giuse đưa Hài Nhi Giêsu và Mẹ Maria trốn sang Ai Cập là một mẫu gương sống động về sự vâng phục và bảo vệ gia đình trước những hiểm nguy.
Thánh Mátthêu kể một câu chuyện đầy kịch tính về những ngày đầu đời của Chúa Giêsu. Giữa bóng tối âm mưu sát nhân của vua Hêrôđê, Thánh Giuse tỏ hiện như một điểm tựa vững chắc, một người tôi tớ trung kiên của Thiên Chúa.
Khi sứ thần Chúa báo mộng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Ngài trốn sang Ai cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!” (Mt 2:13), Thánh Giuse đã không chất vấn, không chần chừ. Ngài “liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Ngài trốn sang Ai cập” (Mt 2:14). Thời gian “đang đêm” ấy tượng trưng cho những thử thách tối đen của đức tin. Việc trốn sang Ai Cập là nghịch lý đầy ý nghĩa: Chúa Giêsu đi lại con đường của dân Ngài để thánh hóa nỗi đau khổ của kiếp di dân. Thánh Giuse đã vâng phục thánh ý để ứng nghiệm lời ngôn sứ: “Ta đã gọi con Ta ra khỏi Ai Cập” (Mt 2:15).
Khi mối đe dọa từ Hêrôđê qua đi, sứ thần lại bảo: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Ngài về đất Israel, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi” (Mt 2:20). Nhưng sự cẩn trọng của một người cha đã khiến Giuse lo lắng khi nghe tin Áckhêlao nối ngôi. Thiên Chúa một lần nữa hướng dẫn ngài lui về miền Galilê, định cư tại Nadarét.
Tại ngôi làng Nadarét nhỏ bé này, chương trình cứu độ của Thiên Chúa được nuôi dưỡng trong âm thầm. Thánh Josemaría Escrivá, vị thánh của đời sống thường nhật, đã suy niệm: “Thánh Giuse đã bảo vệ và đồng hành cùng Chúa Giêsu khi Ngài lớn lên. Vị tổ phụ thánh thiện này cũng là một bậc thầy về đời sống nội tâm, vì ngài dạy chúng ta biết Chúa Giêsu và chia sẻ cuộc sống của chúng ta với Ngài, và nhận ra rằng chúng ta là một phần của gia đình Thiên Chúa. Thánh Giuse có thể dạy chúng ta những bài học này, bởi vì ngài là một người bình thường, một người đàn ông của gia đình, một người lao động kiếm sống bằng lao động chân tay, tất cả những điều đó đều có ý nghĩa lớn lao và là nguồn hạnh phúc cho chúng ta” (Thánh Josemaría Escrivá, In Joseph's workshop, trích từ Christ is passing by, số 39).
Cuộc đời Thánh Giuse dạy chúng ta rằng: Thiên Chúa thường lên tiếng trong sự thinh lặng và qua những tâm hồn thành tâm của người biết lắng nghe Lời Ngài. Thiên Chúa không hứa cho chúng ta một cuộc đời không có sóng gió, nhưng Ngài hứa sẽ hiện diện và giúp chúng ta bước đi trên những con sóng đó nếu chúng ta biết lặng lẽ vâng theo ý muốn của Ngài. Thiên Chúa sẽ cùng những người âm thầm vâng phục Ngài thực hiện kế hoạch cứu độ của Ngài.
Các Đức Giáo Hoàng gần đây nhất đều cho thấy các nhân đức cao vời này nơi Thánh Giuse. Đức Bênêđictô XVI chia sẻ: “Thánh Giuse đã tỏ ra, giống như người vợ của mình là Maria, một người thừa kế đích thực của đức tin Abraham: đức tin vào Thiên Chúa, Đấng dẫn dắt các sự kiện lịch sử theo kế hoạch cứu độ nhiệm màu của Ngài. Sự vĩ đại của Thánh Giuse, cũng như của Maria, càng nổi bật hơn bởi vì sứ mệnh của ngài được thực hiện trong sự khiêm nhường và ẩn dật tại nhà Nazareth…Từ gương mẫu của Thánh Giuse, tất cả chúng ta nhận được lời mời gọi mạnh mẽ để thực hiện một cách trung thành, giản dị và khiêm nhường nhiệm vụ mà Chúa Quan phòng đã giao phó cho chúng ta” (Huấn dụ tại Quảng trường Thánh Phêrô, ngày 19/03/2006). Đức Phanxicô nhận định về sự can đảm này: “Giuse là người được Chúa chọn để dẫn dắt những bước khởi đầu của lịch sử cứu chuộc. Giuse chính là “phép lạ” đích thực mà nhờ đó Chúa cứu rỗi hài nhi và mẹ của Ngài. Thiên Chúa hành động bằng cách tin tưởng vào lòng can đảm sáng tạo của Giuse” (Tông thư Patris Corde, số 5, ban hành ngày 8/12/2020).
Nhìn vào gương Thánh Giuse, mỗi người chúng ta được mời gọi hãy “trỗi dậy” giữa những đêm tối của cuộc đời, mau mắn nhận ra và thực thi ý Chúa để bảo vệ những gì là sự sống trong chính gia đình mình. Thánh Giuse không do dự, nhưng hành động ngay lập tức, dù phải đối mặt với hành trình gian khổ và chấp nhận sống đời ly hương. Điều này dạy chúng ta rằng, mọi người trong gia đình, nhất là người cha vốn là trụ cột, cần phải biết sẵn sàng hy sinh để che chở, bảo vệ sự sống xác hồn của nhau. Thánh Giuse không chỉ là người cha nuôi, mà còn là biểu tượng quyền bính của một người cha đạo đức. Từ gương mẫu của ngài, chúng ta học được rằng, bảo vệ gia đình không chỉ những gì vật chất mà còn là tâm linh, bằng cách vâng phục ý Chúa.
Trong thế giới hôm nay, nơi các gia đình đối mặt với khủng hoảng kinh tế, chiến tranh, phải rời bỏ quê quán kiếm sống, Thánh Giuse nhắc nhở chúng ta phải là những người biết lặng lẽ lắng nghe tiếng Chúa qua giấc mơ, nghĩa là qua tiếng lương tâm, và cầu nguyện, để dẫn dắt gia đình vượt qua bão tố.
2. Lòng hiếu thảo – kho báu của gia đình
Kinh Thánh dạy rằng lòng hiếu thảo không chỉ là nét văn hóa mà còn là nền tảng đạo đức thiết yếu của đời sống tâm linh. Qua việc yêu thương và tôn trọng cha mẹ, những người trực tiếp trao ban sự sống và đức tin, chúng ta học cách vươn tới tương quan siêu nhiên với Thiên Chúa. Tình phụ tử trần gian chính là hình ảnh phản chiếu tình phụ tử của Ngài. Gia đình là tế bào gốc của xã hội, nơi đầu tiên con người nhận được sự sống, giáo dục và các giá trị đạo đức. Việc thực hành lòng hiếu thảo trong gia đình tạo nên nền tảng cho tự do, an bình và tình huynh đệ trong xã hội cũng như Giáo hội. Vì vậy, tôn kính cha mẹ là bổn phận quan trọng nhất sau việc thờ phượng Thiên Chúa. Sách Huấn Ca viết: “Thiên Chúa làm cho người cha được vẻ vang vì con cái, cho người mẹ thêm uy quyền đối với các con. Ai thờ cha thì bù đắp lỗi lầm, ai kính mẹ thì tích trữ kho báu. Ai thờ cha sẽ được vui mừng vì con cái, khi cầu nguyện, họ sẽ được lắng nghe. Ai tôn vinh cha sẽ được trường thọ, ai vâng lệnh Chúa sẽ làm cho mẹ an lòng” (Hc 3:2-6.12-14).
Những lời này nhấn mạnh rằng hiếu thảo không chỉ là nghĩa vụ mà còn là nguồn ân phúc, bù đắp tội lỗi và được Chúa nhớ đến: “Vì lòng hiếu nghĩa đối với cha sẽ không bị quên lãng, và sẽ đền bù tội lỗi cho con. Thiên Chúa sẽ nhớ đến con, ngày con gặp khốn khó, và các tội con sẽ biến tan như sương muối biến tan lúc đẹp trời” (Hc 3: 14-15). Trong gia đình, Chúa Giêsu, dù là Thiên Chúa, đã thể hiện lòng hiếu thảo hoàn hảo với Thánh Giuse và Mẹ Maria: Ngài: “trở về Nadarét và hằng vâng phục các ngài” (Lc 2:51).
Thánh Têrêsa Calcutta dạy: “Nếu bạn muốn mang lại hạnh phúc cho cả thế giới, hãy về nhà và yêu thương gia đình mình…Yêu thương những người ở xa thì dễ. Yêu thương những người thân yêu bên cạnh không phải lúc nào cũng dễ dàng. Hãy mang tình yêu vào gia đình mình, bởi vì đó là nơi tình yêu thương giữa chúng ta phải bắt đầu.” Thánh nữ nhấn mạnh: “Tình yêu bắt đầu bằng việc chăm sóc những người thân yêu nhất, những người trong nhà mình.” [*]
Lòng hiếu thảo đòi hỏi sự kiên nhẫn và tha thứ, đặc biệt khi cha mẹ già yếu, như Huấn Ca khuyên: “Con ơi, hãy săn sóc cha con, khi người đến tuổi già; bao lâu người còn sống, chớ làm người buồn tủi. Người có lú lẫn, con cũng phải cảm thông, chớ cậy mình sung sức mà khinh dể người” (Hc 3:12-14).
Trong hành trình đức tin, gia đình luôn được xem là “Hội thánh tại gia”, nơi nuôi dưỡng những mầm non nhân đức. Từ mẫu gương tuyệt mỹ của Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse, chúng ta nhận ra rằng sự trọn lành không phải là điều xa vời mà là hoa trái của tình yêu thương thuần khiết trong đời sống thường ngày, như Đức Gioan Phaolô II viết: “Thánh Gia là khởi đầu của vô số những gia đình thánh thiện khác. Sự thánh thiện là ơn gọi của tất cả những người đã được rửa tội. Trong thời đại chúng ta, cũng như trong quá khứ, không thiếu những người làm chứng cho “tin mừng về gia đình’, ngay cả khi họ không nổi tiếng hoặc chưa được Giáo hội tuyên thánh” (Thư Gửi Các Gia Đình Gratissimam Sane, 1994, số 23).
Gia đình là nơi bảo tồn những giá trị đạo đức và đức tin vĩnh cửu. Dù thời đại đổi thay, nhưng tình yêu thương, lòng thủy chung và sự hy sinh vẫn là nền tảng xây dựng xã hội hạnh phúc. Đặc biệt, lòng hiếu thảo cần được đề cao để xóa đi lối nghĩ và lối sống cá nhân ích kỷ. Chúng ta hãy noi gương Thánh Gia, sống yêu thương, thuận hòa và hiếu thảo để có thể tha thứ cho nhau và nhận lãnh ân phúc từ Trời Cao.
3. Đời sống bác ái và hiệp nhất trong gia đình
Trong thư gửi tín hữu Côlôxê, Thánh Phaolô đã phác họa một linh đạo gia đình thực tiễn, nơi mỗi thành viên cùng nhau xây dựng “gia đình thánh thiện” qua những thái độ sống cụ thể. Đời sống gia đình bắt đầu bằng việc rèn luyện nội tâm. Thánh Phaolô kêu gọi: “Anh em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hoà và nhẫn nại” (Cl 3:12). Đây không chỉ là phép lịch sự, mà là hoa trái của người được Thiên Chúa yêu thương, giúp các thành viên đối xử với nhau bằng sự trân trọng và dịu dàng, nhất là tha thứ cho nhau. Đó là chìa khóa giải quyết mọi rạn nứt: “Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau... Chúa đã tha thứ cho anh em, thì anh em cũng vậy” (Cl 3:13). Đặc biệt, tình yêu thương là yếu tố căn bản vì “lòng bác ái: đó là mối dây liên kết tuyệt hảo” (Cl 3: 14), giúp gắn kết mọi khác biệt trở nên hòa hợp trong bình an của Chúa.
Gia đình thánh thiện là nơi Lời Chúa được tôn vinh: “Ước chi lời Chúa Kitô ngự giữa anh em thật dồi dào phong phú” (Cl 3:16). Khi cùng nhau học hỏi và “dạy dỗ khuyên bảo nhau với tất cả sự khôn ngoan” (Cl 3:16), gia đình trở thành môi trường giáo dục đức tin vững chắc nhất. Thánh nhân đưa ra chỉ dẫn cụ thể cho từng vai trò: vợ chồng phục tùng và yêu thương nhau không cay nghiệt; con cái vâng lời cha mẹ; và cha mẹ phải khôn ngoan để “đừng làm cho con cái bực tức, kẻo chúng ngã lòng” (Cl 3:21). Mọi hành xử đều quy hướng về một mục đích chung: “Làm gì, nói gì, thì hãy làm hãy nói nhân danh Chúa Giêsu” (Cl 3:17).
Thánh Gia không phải là một lý tưởng xa vời, nhưng là lời mời gọi chúng ta xây dựng gia đình trên nền tảng vâng theo Ý Chúa, bác ái, nhẫn nại và tha thứ. Giữa những thách thức của xã hội hiện đại, những bất hòa xung khắc, chia rẽ và ly dị nơi nhiều gia đình, chúng ta hãy cầu xin Thánh Gia soi sáng giúp gia đình chúng ta trở thành “Ecclesia domestica - Giáo Hội tại gia”, nơi tình yêu Thiên Chúa ngự trị và lan tỏa.
Phêrô Phạm Văn Trung
[*] https://www.coraevans.com/blog/article/10-most-beautiful-mother-teresa-quotes-on-the-family
CHỈ CÓ MỘT CHỐN ĐỂ VỀ
"Người ta có nhiều nơi để đến, nhưng chỉ có một chốn để về, đó là gia đình".
1. GIA ĐÌNH, CHỐN ĐỂ VỀ ĐƯỢC KHẮC SÂU TRONG CÕI HỒN.
Cuộc đời mỗi con người là một hành trình không ngừng ra đi. Ra đi khỏi mái nhà thân quen để đến trường. Ra đi khỏi xóm làng để mưu sinh. Ra đi khỏi quê hương để lập nghiệp nơi đất khách.
Có người chỉ đi một ngày, có người đi hàng tháng, hàng năm. Có người đi xa đến mức… một đời không biết còn được mấy lần trở về dưới mái nhà mình.
Nhưng kỳ lạ thay, càng đi xa, con người ta lại càng mang trong mình một mái ấm vô hình. Nó không phải là một căn nhà cụ thể, nhưng là ký ức, là nếp sống, là hơi ấm, là những giá trị đã thấm vào tim mình từ thuở bé.
Có khi chính mái ấm ấy âm thầm định hình nhân cách, định hướng lựa chọn, và chi phối cả đời sống của chúng ta mà ta không hay biết.
Bởi vậy, dù có bay cao bay xa đến đâu, những phương trời ấy cũng chỉ là nơi phát triển sự nghiệp. Con người vẫn cần một nơi để trở về, một chốn trú ẩn bình yên giữa những bon chen, đổ vỡ, phong ba bão táp của cuộc đời.
Và chốn ấy, không gì thay thế được, chính là gia đình.
2. KHI "CHỐN ĐỂ VỀ" BỊ BIẾN DẠNG.
Thế nhưng, nếu nhìn thẳng vào thực tại hôm nay, ta không khỏi chạnh lòng. Chốn quay về ấy, gia đình, đang biến dạng. Không phải vì nghèo đói, không phải vì thiếu tiện nghi, mà vì xung đột, ích kỷ, lối sống dễ dãi, và những quan niệm lệch lạc về tự do, tình yêu, hạnh phúc.
Nhiều bạn trẻ không còn muốn gắn bó lâu dài. Họ chọn sống tạm, yêu tạm, để có thể chia tay bất cứ lúc nào khi không còn "hợp cảm xúc".
Những người đã kết hôn thì dễ dàng ly thân, ly dị, như thể hôn nhân chỉ là một hợp đồng có thể hủy bỏ.
Trong một xã hội đề cao tự do vô giới hạn, buông thả trong tình yêu và tình dục, những chuẩn mực luân lý của Tin Mừng, của truyền thống Kitô giáo, và cả truyền thống văn hóa Việt Nam, vốn coi trọng gia đình, hiếu thảo, thủy chung, đang bị đẩy xuống hàng thứ yếu, thậm chí bị xem là lạc hậu.
Chưa kể đến: hiện tượng sống thử, hôn nhân đồng tính, lối sống "bầy đàn", thiếu cam kết, phá thai và ngừa thai tràn lan..., tất cả đang làm cho nền tảng gia đình trở nên mong manh, và lương tâm con người bị tổn thương sâu sắc.
3. THÁNH GIA, MỘT GIA ĐÌNH KHÔNG LÝ TƯỞNG THEO TIÊU CHUẨN TRẦN GIAN.
Trong bối cảnh ấy, Lời Chúa của Lễ Thánh Gia năm A đưa chúng ta trở về với một gia đình rất đặc biệt: Gia đình Nazareth.
Thoạt nhìn, đó không phải là một gia đình "lý tưởng" theo tiêu chuẩn trần gian: sinh con trong cảnh nghèo khó; phải chạy trốn trong đêm, sống kiếp lưu vong nơi đất khách, luôn bị đe dọa bởi bạo quyền và bạo lực.
Tin Mừng cho thấy: Ngay từ những ngày đầu đời, Hài Nhi Giêsu đã bị săn đuổi. Hêrôđê, khuôn mặt của quyền lực mù quáng và bạo tàn, muốn giết chết sự sống non nớt.
Gia đình Thánh Gia phải ra đi, phải xa quê hương, phải đánh đổi tất cả chỉ để bảo vệ một sự sống bé nhỏ.
4. THÁNH GIUSE, NGƯỜI CHA CỦA SỰ SỐNG ĐƯỢC BẢO VỆ.
Nổi bật trong trình thuật Tin Mừng là Thánh Giuse, người cha thầm lặng nhưng mạnh mẽ. Ngài đã đứng trước một thử thách ghê gớm: Maria mang thai trước khi về chung sống với mình. Theo luật, ngài có quyền tố cáo, và hậu quả là cái chết dành cho Maria và đứa trẻ.
Nhưng Thánh Giuse đã chọn một con đường khác: Con đường của lòng nhân hậu, của sự sống, của trách nhiệm âm thầm. Ngài "định tâm bỏ bà cách kín đáo", nghĩa là bảo vệ sự sống, dù phải chịu thiệt thòi về danh dự.
Rồi khi Thiên Chúa lên tiếng, Giuse lập tức vâng phục: Đưa Hài Nhi và Mẹ Người trốn sang Ai Cập, chấp nhận đời sống lưu vong, nghèo khổ, bất ổn, chỉ vì một điều duy nhất: sự sống phải được bảo vệ.
Trong một thế giới, như đang diễn ra của hôm nay, nơi sự sống bị coi nhẹ, nơi đứa trẻ có thể bị loại bỏ vì "không đúng thời điểm", Thánh Giuse trở thành lương tâm sống động cho các gia đình Kitô hữu.
5. HÊRÔĐÊ HÔM NAY, NHỮNG KHÔN MẶT VÔ HÌNH.
Nếu ngày xưa, Hêrôđê là kẻ giết hại sự sống bằng gươm giáo, thì Hêrôđê hôm nay mang những khuôn mặt khác: là những tư tưởng phủ nhận hôn nhân; là lối sống ích kỷ, hưởng thụ; là nền văn hóa loại bỏ sự sống khi nó trở nên bất tiện; là chủ nghĩa cá nhân làm tan vỡ gia đình từ bên trong...
Những Hêrôđê ấy không đến bằng bạo lực, nhưng bằng lý lẽ ngọt ngào, bằng tự do giả tạo, và hậu quả là gia đình bị phá nát, con người mất phương hướng, và xã hội mất đi nền tảng căn bản nhất.
6. GIA ĐÌNH, HỘI THÁNH TẠI GIA VÀ TRƯỜNG HỌC CỦA TÌNH YÊU.
Huấn quyền của Giáo Hội không ngừng khẳng định: Gia đình là Hội Thánh tại gia, là trường học đầu tiên của đức tin, của nhân bản, của tình yêu và trách nhiệm.
Ở đó, con người học: cách yêu thương không điều kiện; cách tha thứ; cách chịu đựng và hy sinh, và trên hết, học tôn trọng và bảo vệ sự sống.
Gia đình không phải là nơi không có xung đột, nhưng là nơi xung đột được chữa lành bằng tình yêu. Không phải là nơi không có đau khổ, nhưng là nơi đau khổ được ôm ấp bằng hy sinh.
7. TRỞ VỀVỚI THÁNH GIÁ ĐỂ GÌN GIỮ CHỐN QUAY VỀ.
Giáo Hội không mời gọi chúng ta chiêm ngắm một gia đình hoàn hảo, nhưng mời gọi trở về với căn cốt của gia đình:
- trung tín,
- vâng phục thánh ý Chúa,
- bảo vệ sự sống,
- và yêu thương đến cùng.
Giữa một thế giới nhiều nơi để đến, xin cho mỗi gia đình Kitô hữu giữ được chốn để về. Đó là một mái ấm đơn sơ nhưng có Chúa ở cùng; một gia đình không giàu có nhưng giàu tình yêu; một tổ ấm không tránh khỏi giông bão nhưng không bao giờ bỏ nhau.
Xin Thánh Gia Nazareth cầu bầu cho các gia đình chúng con. Xin cho mỗi gia đình biết chọn sự sống, biết đứng vững trước những Hêrôđê thời đại, để gia đình mãi mãi là mái ấm của trái tim, là nơi con người được sinh ra, được yêu thương, và được cứu độ.
Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng
XÂY DỰNG GIA ĐÌNH THÁNH THEO GƯƠNG THÁNH GIA
Hôm nay, trong bầu khí hồng ân của mùa Giáng Sinh, Hội Thánh long trọng mừng kính Lễ Thánh Gia Thất: Chúa Giêsu, Đức Maria và Thánh Giuse. Đây không chỉ là ngày lễ tôn vinh một gia đình đạo đức trong lịch sử cứu độ, nhưng còn là dịp để mỗi gia đình chúng ta nhìn lại chính mình, soi gương Thánh Gia để canh tân đời sống, hầu trở nên gia đình theo ý định của Thiên Chúa, một Hội Thánh tại gia.
Các bài đọc hôm nay từ Cựu Ước đến Tân Ước thật là đẹp, đẹp về cách hành văn, đẹp về nội dung, nhất là đẹp tuyệt vời về cách sống trong gia đình. Nếu bài đọc I trích sách Đức Huấn Ca dạy con cái phải thảo cha kính mẹ : “Hỡi kẻ làm con, hãy gánh lấy tuổi già cha ngươi, chớ làm phiền lòng người khi người còn sống”, cùng với những phần phúc cho những người con biết tôn kinh mẹ cha là : “Ai yêu mến cha mình, thì đền bù tội lỗi; ai thảo kính mẹ mình, thì như người thu được một kho tàng”, nhất là được trường thọ : “Ai thảo kính cha mình, sẽ được sống lâu dài.” (Sir 3,3-6.12). Thì bài đọc II, Thánh Phaolô khuyên những người làm vợ làm chồng : “Hỡi các bà vợ, hãy phục tùng chồng trong Chúa cho phải phép. Hỡi những người chồng, hãy yêu thương vợ mình, đừng đay nghiến nó”. Ngài cũng khuyên cha mẹ phải tôn trọng, yêu mến con cái : “ Hỡi những người cha, đừng nổi cơn phẫn nộ với con cái, kẻo chúng nên nhát đảm sợ sệt” (Cl 3, 21). Bài Tin Mừng nêu bật vai trò quan trọng của Thánh Giuse, mẫu gương cho bậc làm cha, làm chủ, làm chồng trong các gia đình.
Thảo kính cha mẹ
Để giữ cho gia đình hạnh phúc, Thiên Chúa đã ban cho Giới răn thứ Bốn trong Mười Điều răn: “Thứ Bốn thảo kính cha mẹ”. Bài đọc I, trích sách Huấn Ca, nhấn mạnh bổn phận căn bản của người làm con: “Hỡi kẻ làm con, hãy gánh lấy tuổi già của cha ngươi, chớ làm phiền lòng người khi người còn sống… Ai thảo kính cha mình thì được sống lâu dài.” (Sir 3,3-6.12). Trong một xã hội đề cao quyền lợi cá nhân, lời Chúa mời gọi chúng ta trở về với cội nguồn của đạo làm người. Thảo kính cha mẹ không chỉ là vâng lời khi còn nhỏ, mà còn là yêu thương, biết ơn, chăm sóc cha mẹ khi về già, tôn trọng các ngài cả trong lời nói lẫn thái độ sống.
Con cái sống có trách nhiệm với cha mẹ cũng chính là sống có trách nhiệm với gia đình, với giáo xứ, với xã hội và với Hội Thánh. Một người biết yêu thương và tôn kính cha mẹ sẽ biết sống nhân ái, biết vâng phục lẽ phải và biết xây dựng cộng đoàn.
Vợ chồng yêu thương nhau
Trong bài đọc II, Thánh Phaolô mời gọi các gia đình sống mối tương quan vợ chồng trong tình yêu và trách nhiệm: “Hỡi những người làm vợ, hãy tôn trọng chồng trong Chúa… Hỡi những người làm chồng, hãy yêu thương vợ mình.” (Col 3, 18-20).
Tình yêu vợ chồng Kitô giáo không phải là sự thống trị hay ích kỷ, nhưng là tình yêu hiến dâng, tôn trọng và nâng đỡ nhau. Vợ chồng yêu thương, chung thủy và tha thứ cho nhau chính là nền tảng vững chắc để con cái lớn lên trong bình an và đức tin.
Gia đình hạnh phúc không phải là gia đình không có mâu thuẫn, mà là gia đình biết giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, cầu nguyện và yêu thương. Khi vợ chồng biết quỳ gối cầu nguyện chung, gia đình ấy đã đặt Chúa làm trung tâm.
Cha mẹ tôn trọng và yêu mến con cái
Giới răn thứ Bốn này có hai chiều: con cái và cha mẹ, cha mẹ và con cái. Nếu con cái phải tôn kính cha mẹ, thì cha mẹ cũng phải tôn trọng, yêu mến con cái: “Hỡi những người cha, đừng nổi cơn phẫn nộ với con cái”. (Cl 3,21).
Bài Tin Mừng hôm nay cho chúng ta chiêm ngắm Thánh Giuse, người cha thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm. Ngài luôn lắng nghe và thi hành ý Chúa, bảo vệ Đức Maria và Chúa Giêsu trong mọi hoàn cảnh. Chúa Giêsu, dù là Con Thiên Chúa, vẫn vâng phục cha mẹ trần thế, sống ẩn dật suốt ba mươi năm trong gia đình.
Tin Mừng cho thấy: vâng phục không làm con người nhỏ bé đi, nhưng giúp con người lớn lên trong ân sủng. Khi cha mẹ sống đạo đức, con cái sẽ dễ dàng đón nhận và noi theo. Chính đời sống gương mẫu của cha mẹ là bài giáo lý sống động và hiệu quả nhất cho con cái.
Noi gương Thánh Gia
Lễ Thánh Gia mời gọi mỗi gia đình Kitô hữu hôm nay :
Cha mẹ sống gương mẫu trong đức tin, yêu thương và kiên nhẫn, dành thời gian cho con cái, dạy con cầu nguyện, sống trung thực và có trách nhiệm.
Con cái hãy biết vâng lời, thảo kính cha mẹ, siêng năng học tập, sống đạo đức, đóng góp tích cực cho gia đình, giáo xứ và xã hội.
Cả gia đình: cùng nhau cầu nguyện, tham dự Thánh lễ Chúa nhật, sống bác ái và tha thứ, biến gia đình thành nơi của yêu thương và hiệp thông.
Khi mỗi gia đình sống theo tinh thần Thánh Gia, gia đình ấy sẽ thực sự trở thành “Gia đình Thánh tại gia”, nơi Chúa hiện diện, nơi đức tin được nuôi dưỡng, và nơi tình yêu được lan tỏa.
Chúng ta hãy phó thác gia đình mình cho Thánh Gia Nagiarét. Xin Thánh Giuse dạy các người cha biết sống trách nhiệm; xin Đức Maria dạy các người mẹ biết yêu thương và hy sinh; xin Chúa Giêsu dạy con cái biết vâng phục và trưởng thành trong ân sủng.
Ước gì mỗi gia đình chúng ta trở nên một Tin Mừng sống động giữa đời, góp phần xây dựng Giáo Hội và xã hội trong tình yêu của Thiên Chúa. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.
Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.
Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.