Khi nhận được sách lịch năm phụng vụ mới, nhiều người lật nhanh xem qua các trang và thường dừng lại ở giữa tháng 3 để xem lịch năm nay có dời ngày Lễ Thánh Giuse (19 tháng 3) và Lễ Truyền Tin (25 tháng 3) hay không.

Hai ngày lễ trọng bậc 3 này hầu như luôn rơi vào mùa Chay và luôn phải dời sang ngày khác nếu trùng với các ngày lễ bậc 2 và bậc 1, tức các Chúa Nhật mùa Chay, Tuần Thánh và Tuần Bát Nhật Phục Sinh.

LỄ THÁNH GIUSE (19 THÁNG 3)

1) Theo thông lệ, nếu Lễ Thánh Giuse TRÙNG VỚI CHÚA NHẬT MÙA CHAY mà không phải là Chúa Nhật Lễ Lá, thì dời sang NGÀY HÔM SAU, tức Thứ Hai 20 tháng 3. Những năm Lễ Thánh Giuse ở trường hợp này là: ...1972, 1995, 2000, 2006, 2017, 2023, 2028, 2034, 2045, 2051, 2056, 2079, 2090...

2) Theo “Những quy luật tổng quát về Năm Phụng Vụ và Niên Lịch” ở số 56, nếu Lễ Thánh Giuse TRÙNG VỚI CHÚA NHẬT LỄ LÁ, thì dời lui về NGÀY HÔM TRƯỚC, tức Thứ Bảy 18 tháng 3. Những năm Lễ Thánh Giuse đã ở trường hợp này là: ...1978, 1989... Trong tương lai, còn lâu lắm chúng ta mới gặp lại Lễ Thánh Giuse trùng với Chúa Nhật Lễ Lá (2062, 2073, 2084...). Nơi nào Lễ Thánh Giuse không phải là lễ buộc, Hội đồng Giám mục có thể dời sang ngày khác ngoài mùa Chay.

3) Còn một trường hợp rất ít gặp là Lễ Thánh Giuse TRÙNG VỚI NGÀY TRONG TUẦN THÁNH. Trước kia đã từng có những năm Lễ Thánh Giuse rơi vào Thứ Hai Tuần Thánh (1951) và Thứ Ba Tuần Thánh (1940), nhưng có lẽ việc dời lễ đã không được bàn đến, bởi lẽ từ năm 1642 do tông hiến “Universa per orbem” của Đức giáo hoàng Urbanô VIII, Tuần Thánh chỉ còn là những ngày lễ thường, các nghi thức có rất ít giáo dân tham dự. Năm 1955 Đức giáo hoàng Piô XII ra sắc lệnh “Maxima Redemptionis” phục hồi và cải tổ Tuần Thánh với những lễ nghi long trọng như chúng ta cử hành hiện nay, và đến năm 1969 mới có văn kiện “Những quy luật tổng quát về Năm Phụng Vụ và Niên Lịch”. Gần đây, năm 2008, Lễ Thánh Giuse trùng với Thứ Tư Tuần Thánh, thì trước đó khá lâu (2006) Tòa Thánh đã ra thông báo trên nguyệt san phụng vụ Notitiae rằng Lễ Thánh Giuse được dời lùi vào Thứ Bảy 15-3-2008. Trong tương lai, sẽ còn gặp Lễ Thánh Giuse trùng với ngày trong Tuần Thánh ở năm 2035 và năm 2046. Sau năm 2046, ai còn sống lâu sẽ phải chờ sang thế kỷ 22 mới gặp lại trường hợp này.

Như đã biết, lễ kính trọng thể thánh Giu-se năm ngoái – 2023 – đã được dời sang ngày 20/3/2023 vì trùng với CHÚA NHẬT IV MÙA CHAY. Gần nhất là đến năm 2028 lễ thánh Giu-se sẽ lại dời một lần nữa.

LỄ TRUYỀN TIN (25 THÁNG 3)

1) Nếu Lễ Truyền Tin TRÙNG VỚI CHÚA NHẬT MÙA CHAY mà không phải là Chúa Nhật Lễ Lá, thì dời sang NGÀY HÔM SAU, tức Thứ Hai 26 tháng 3. Những năm Lễ Truyền Tin ở trường hợp này là: ...1973, 1979, 1984, 1990, 2001, 2007, 2012, 2057, 2063, 2074...

2) Nếu Lễ Truyền Tin TRÙNG VỚI CHÚA NHẬT LỄ LÁ, CÁC NGÀY TRONG TUẦN THÁNH VÀ CÁC NGÀY TRONG TUẦN BÁT NHẬT PHỤC SINH thì dời đến ngày Thứ Hai sau Chúa Nhật 2 Phục Sinh.

Những năm Lễ Truyền Tin ở trường hợp này là: ... 1970, 1975, 1978, 1989, 1991, 1997, 1986, 2002, 2005, 2008, 2013, 2016, 2018, 2024, 2027, 2029, 2032, 2035, 2040, 2043, 2046, 2054, 2059, 2062, 2065, 2070, 2073, 2084, 2086...

Như vậy, năm nay – 2024 – lễ Truyền tin sẽ được dời sang thứ hai sau CHÚA NHẬT II PHỤC SINH (07/4/2024) vì trùng với CÁC NGÀY TRONG TUẦN THÁNH. Gần nhất là đến năm 2027 lễ Truyền tin sẽ lại dời một lần nữa.

CHÚA NHẬT LỄ LÁ

Chúa Nhật Lễ Lá (Palm Sunday) là Chúa Nhật trước Chúa Nhật Phục Sinh, Chúa Nhật cuối cùng của Mùa Chay và Tuần Thánh được bắt đầu từ ngày này.

Chúa Nhật Lễ Lá là một ngày lễ quan trọng của người Kitô giáo, kỷ niệm một sự kiện được viết trong bốn sách Phúc âm quy điển kể về việc Chúa Giê-su tiến vào thành Giê-ru-sa-lem trước khi chịu khổ hình.

Theo truyền thống Ki-tô giáo, các buổi lễ thờ phượng vào ngày này luôn có một đoàn rước kiệu diễu hành với lá cọ trên tay, đại diện cho đám đông mang lá cọ chào mừng Chúa Giê-su khi ngài tiến vào thành Giê-ru-sa-lem.

Truyền thống lễ này sử dụng lá cọ trong các nghi lễ, nhưng vì ở các vùng miền khác nhau có thể không có cọ hoặc khó tìm được, dẫn tới việc thay thế lá cọ bằng những cành cây thủy tùng, cây liễu hay những cái cây bản xứ khác.

Ở Việt Nam, hầu hết các nhà thờ sử dụng lá dừa hoặc dừa nước.

TẠI SAO CHÚA NHẬT LỄ LÁ LẠI ĐỌC BÀI CUỘC THƯƠNG KHÓ CỦA CHÚA GIÊ-SU?

Trong Tam Nhật Vượt Qua, vào ngày thứ Sáu Tuần Thánh, chúng ta sẽ nhớ đến cuộc khổ nạn của Chúa Ki-tô. Nhưng Giáo Hội cho đọc Bài tường thuật Thương Khó ngay từ Chúa Nhật lễ Lá, để thập giá Chúa Ki-tô nổi bật trong tất cả các Tuần Thánh. Như vậy, Tuần Thánh bắt đầu từ Chúa nhật lễ Lá và kết thúc vào Chúa nhật Phục Sinh. Tuy nhiên ta không nên quên rằng Khổ Nạn và Phục Sinh là hai giai đoạn của một mầu nhiệm duy nhất, mầu nhiệm chết và sống lại của Chúa Ki-tô, cứu ta khỏi tội lỗi và cho ta được tình nghĩa với Thiên Chúa (tiền tụng, lời nguyện nhập lễ, lời nguyện hiệp lễ).

Trước thánh lễ có cuộc rước lá, hay ít là một nghi thức đơn giản gợi lại việc Chúa Giê-su khải hoàn vào thành Giê-ru-sa-lem với từ cách là Đấng Mê-si-a, như sách Da-ca-ri-a 9, 9-10 đã tiên báo, Người đã muốn làm như thế trước khi chịu nạn, để chiếu rọi vào cuộc khổ nạn một ánh sáng báo trước cuộc toàn thắng của Người. Khi lặp lại những tiếng hoan hô của dân Do-thái ngày xưa, cộng đoàn Ki-tô hữu tuyên xưng niềm tin vào Chúa Ki-tô. Theo sau cây thập giá và linh mục, dân Thiên Chúa long trọng tiến vào nhà thờ, nơi họ sẽ dâng lại lễ tế giao hòa với Thiên Chúa (lời nguyện tiến lễ). Nhưng khi đi rước, họ còn nói lên niềm hi vọng, vì biết rằng khi lên trời, Chúa Giê-su đã mở cửa thành Giê-ru-sa-lem thiên quốc cho họ, và giờ đây họ đang tiến về nơi đó.

Ý NGHĨA BIỂU TƯỢNG CON LỪA TRONG KINH THÁNH

Theo tường thuật của bốn Sách Phúc Âm, sự kiện Chúa Giê-su tiến vào thành Giê-ru-sa-lem đã diễn ra khoảng 01 tuần trước khi Phục sinh.

Biểu tượng con lừa có thể đề cập đến truyền thống phương Đông rằng nó là một con vật của hòa bình, trái ngược với ngựa là động vật biểu tượng cho chiến tranh. Một vị vua sẽ cưỡi một con ngựa khi ông đang mong muốn chiến tranh và sẽ cưỡi một con lừa tượng trưng cho việc ông đến trong hòa bình. Việc Chúa Giê-su tới thành Giê-ru-sa-lem trên con lừa trở thành biểu tượng của ông như là Hoàng tử Hòa bình, không phải một vị vua ưa chiến tranh.

Ở nhiều vùng đất trong vùng Cận Đông cổ đại, việc lát gạch con đường của một ai đó đáng kính trọng đã đi là chuyện khá phổ biến. Kinh Thánh (2 Các vua 9:13) kể rằng Jehu, con của Jehoshaphat, được tôn vinh theo cách này. Cả hai Phúc Âm Nhất Lãm và Phúc Âm Gio-an đều kể rằng dân chúng đã tôn vinh Chúa Giê-su theo cách này này. Trong bản Nhất Lãm mô tả là dân chúng đặt quần áo và lá trên đường, còn Phúc âm Gio-an nói rõ là lá cọ (tiếng Hy Lạp: phoinix). Theo thông lệ Do Thái, lá cọ là một trong bốn loại thực vật được mang đến cho Lễ Lều Tạm, dùng để mô tả niềm vui và chiến thắng.

Lễ Phục Sinh được tính như thế nào? Và tại sao lại như thế?

Lịch sử cử hành lễ Phục Sinh, lễ quan trọng nhất trong năm của Ki-tô Giáo, diễn tiến qua nhiều giai đoạn. Ban đầu, các tín hữu cử hành lễ này theo lịch Do Thái, dựa trên việc người Do Thái cử hành lễ Vượt Qua. Và để bám sát truyền thống, lễ Phục Sinh đã được chọn cử hành cố định vào Chúa Nhật thay vì một ngày trong tuần theo lịch Do Thái. Tuy nhiên, do lịch Do Thái là một dạng âm lịch nên có những năm mà lễ Vượt Qua được cử hành trước thời điểm xuân phân, tức là trước khi bắt đầu mùa xuân ở bắc bán cầu. Điều này mâu thuẫn với các hướng dẫn của Kinh Thánh về lễ Vượt Qua. Song song đó, Giáo Hội cũng muốn tránh sự phụ thuộc vào lịch Do Thái, vốn do các rabbi quyết định. Vì thế, công đồng Nicea thứ nhất đã quyết định lễ Phục Sinh sẽ được cử hành vào ngày Chúa Nhật đầu tiên ngay sau trăng tròn xuân phân. Cách tính này dựa một phần trên cách người Do Thái tính lễ Vượt Qua nhưng bảo đảm rằng lễ Phục Sinh sẽ luôn được cử hành sau thời điểm xuân phân.

Công thức để tính toán thì khá phức tạp. Tuy nhiên, chúng ta có thể xác định đơn giản hơn bằng cách tính ngày xuân phân là 21/3. Chúa Nhật đầu tiên ngay sau trăng tròn đầu tiên tính từ 21/3 sẽ là Chúa Nhật Phục Sinh.

Cũng vì lý do này mà lễ Phục Sinh có chút liên hệ với âm lịch mà Việt Nam sử dụng.

Ví dụ: tính ngày lễ Phục Sinh năm 2024

+) Ta chốt ngày xuân phân là 21/3

+) Kì trăng tròn gần nhất tính từ 21/3 là 25/3

+) Chúa Nhật ngay sau 25/3 là 31/3

Vậy 31/3 là Chúa Nhật Phục Sinh của năm 2024.

Phêrô Nguyễn Đình Diễn

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.