Lời Chúa: Xh 22,20-26; 1 Tx 1,5c-10; Mt 22,34-40

Mục Lục

HAI KHÍA CẠNH CỦA MỘT TÌNH YÊU DUY NHẤT – + ĐTGM Giuse Vũ Văn Thiên

YÊU NGƯỜI THÂN CẬN NHƯ CHÍNH MÌNH: DỄ HAY KHÓ? – Lm. Đaminh Phạm Tĩnh, SDD

HAI NHỊP ĐẬP CÙNG MỘT TÌNH YÊU – Phêrô Phạm Văn Trung

YÊU MẾN THIÊN CHÚA, YÊU THƯƠNG THA NHÂN – Lm. Yuse Mai Văn Thịnh, CSsR

TRÁI TIM CÓ CHÚA VÀ TRÁI TIM KHÔNG NGHÈO CON NGƯỜI – Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng

MẾN CHÚA VÀ YÊU NGƯỜI LÀ BẤT KHẢ PHÂN LY – Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ

YÊU CHÚA VÀ YÊU NGƯỜI – Lm. Giuse Tuân - Vũ Chí Thành, S.J

HAI KHÍA CẠNH CỦA MỘT TÌNH YÊU DUY NHẤT

Trong phụng vụ thánh lễ, hầu như bài giảng nào của các linh mục cũng đều kết thúc bằng lời khuyên hãy yêu thương nhau, như thông điệp cụ thể cho cộng đoàn tín hữu. Tình yêu thương cũng được nhắc tới thường xuyên trong các bài diễn thuyết, những buổi hội họp của cộng đoàn ở nhiều cấp độ. Tuy nhiên, lời mời gọi yêu thương có nguy cơ trở nên nhàm chán, thậm chí vô nghĩa đối với đời sống cụ thể của người tín hữu. Người ta nói đến tình yêu, nhưng không thực hiện đức yêu thương. Tình yêu thương đang mờ nhạt từ trong gia đình đến giáo xứ và cộng đoàn xã hội. Con người đang có xu hướng ích kỷ co cụm, và chủ nghĩa cá nhân đang lên ngôi. Lời Chúa hôm nay một lần nữa nhắc nhở chúng ta về giáo huấn yêu thương, là giáo huấn trải dài trong Kinh Thánh, Cựu ước cũng như Tân ước. Tình yêu thương là cốt lõi của đời sống Ki-tô hữu, như khẳng định của thánh Phao-lô: “Yêu thương là chu toàn Lề Luật” (Rm 13,8).

Yêu thương, vì Thiên Chúa là tình yêu. Nền tảng đức yêu thương của Ki-tô hữu dựa trên chính Thiên Chúa. Ngài là Tình Yêu. Thánh Gio-an tông đồ lặp đi lặp lại chân lý này. Tình yêu là bản tính của Thiên Chúa. Bài đọc I diễn tả tình yêu của Chúa trong lịch sử. Chúa bênh vực người nghèo, và ai làm hại người nghèo sẽ bị  Chúa trừng phạt. Vì Thiên Chúa là tình yêu, nên chúng ta phải yêu thương nhau vì Chúa. Tôi yêu mến một người, không phải chỉ vì người đó vừa làm điều tốt lành cho tôi hay vì người đó có mối giây họ hàng với tôi, nhưng tôi yêu mến vì Chúa dạy tôi làm điều đó. Khi tôi yêu người đó, là tôi làm cho Chúa hài lòng. Đó là điều làm tôi hạnh phúc.

Yêu thương, vì tôi và mọi người đều là đồng loại. Hơn thế nữa, tất cả đều là con của một Cha trên trời và là anh chị em trong Đức Ki-tô Giê-su. Tình yêu của Ki-tô hữu còn cao hơn tình yêu đồng loại. Tôi yêu mến một người vì tôi thấy nơi người đó hình ảnh của Chúa Giê-su. Thánh Tê-rê-sa Can-cút-ta viết: “Mỗi người là một Đức Ki-tô đối với tôi, và vì Chúa Giê-su là duy nhất, nên người ấy cũng là duy nhất đối với tôi”.  Chúa Giê-su đồng hóa với những kẻ bé mọn khó nghèo, nên ai giúp đỡ người nghèo là giúp đỡ chính Chúa. Giáo huấn của Tin Mừng nhắc nhớ chúng ta, khi chúng ta gặp gỡ một người, bất kể là ai, chúng ta cũng có thể gặp Chúa Giê-su nơi người đó. Sự hiện diện của người nghèo gợi lên nơi chúng ta bổn phận phải liên đới và yêu thương đồng loại.

Yêu thương, vì bản thân tôi cũng có nhu cầu được yêu thương. Sống giữa đời, tôi chưa là một người hoàn hảo. Tôi cần sự nâng đỡ cảm thông và yêu thương của biết bao người khác. Những khiếm khuyết của tôi sẽ được bù đắp bởi những người anh chị em xung quanh tôi. Như thế, yêu thương người khác giúp tôi khiêm tốn hơn. Con người sống cần có đồng loại, cần có tha nhân. Sự khác biệt giữa những cá vị sẽ dệt lên một bức tranh phong phú diễn tả cuộc đời. Tôi đang được Chúa mời gọi điểm xuyết vào bức tranh cuộc đời ấy những nét đặc biệt, góp phần tô điểm cho cuộc sống này đáng yêu hơn.

Tình yêu tha nhân phải đặt trên nền tảng tình yêu Thiên Chúa. Vì thế mà hai giới răn trọng nhất thực ra chỉ là một: mến Chúa và yêu người. Mến Chúa mà không yêu người thì là ảo tưởng suông; yêu người mà không mến Chúa thì tình yêu ấy không mang tính siêu nhiên và có thể vì một mục đích khác. Nói dễ hiểu hơn, yêu người là bằng chứng cụ thể của lòng mến Chúa. Đây không phải là hai bổn phận tách biệt, mà là hai khía cạnh của cùng một tình yêu duy nhất. Khi mến Chúa đi đôi với yêu người, nghĩa cử bác ái sẽ tăng thêm giá trị. Người mang nghĩa cử ấy sẽ hạnh phúc hơn. Đó là niềm hạnh phúc đến từ Thiên Chúa.

Một người thông luật hỏi Chúa về các giới răn. Chắc chắn người này hỏi để gài bẫy, Vì người ấy là người thông luật, là một chuyên viên học cao biết rộng. Hơn thế nữa, người này còn dạy cho người khác giữ Luật. Qua câu trả lời, Chúa Giê-su đã khẳng định với người thông luật: Người đến trần gian cũng chỉ để hoàn thiện Luật Môi-sen và các ngôn sứ. Người không làm điều gì khác với những gì ông Môi-sen và các ngôn sứ đã làm. Người cũng khẳng định: hai điều răn này đều có tầm quan trọng như nhau. Câu trả lời của Chúa trích dẫn sách Đệ nhị luật và sách Lê-vi để minh chứng tính chính thống trong giáo huấn của Người.

Trước những tín hiệu vui về lòng đạo đức và tình liên đới của cộng đoàn tín hữu tại Phi-lip-phê, thánh Phao-lô rất hài lòng. Ngài ca ngợi lòng tin và lòng bác ái của họ. Ngài mong muốn những cộng đoàn khác cũng sống như vậy (Bài đọc II). Ước mong những bài giảng và thông điệp về tình yêu thương thực sự đi vào lòng người và biến đổi con tim cũng như đời sống của Ki-tô hữu chúng ta. Xin kết thúc những suy tư này bằng lời khuyên của thánh Tê-rê-sa Can-cút-ta: “Đừng chỉ hài lòng với việc cho tiền. Tiền có thể kiếm được. Họ cần trái tim bạn để yêu họ”. mục lục

+ ĐTGM Giu-se Vũ Văn Thiên

YÊU NGƯỜI THÂN CẬN NHƯ CHÍNH MÌNH: DỄ HAY KHÓ?

“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Và ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.”

1. Yêu người thân cận có dễ không?

Bạn thấy tuân giữ hai giới răn này có dễ không? Khó lắm. Cực kỳ khó nữa là đằng khác. Yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn thì may ra, chứ còn yêu người thân cận như chính mình thì căng lắm.

Bạn cứ nghĩ thử mà xem. Yêu thương một người mở miệng ra là khoe khoang, toàn nói tiếng đàn, mặt ăn nói thô lỗ, cộc cằn, chua như giấm, cay như ớt và độc như thuốc chuột thì dễ hay khó? Yêu thương một người toàn lợi dụng, toàn lấn át, toàn lừa dối mình thì có dễ không?

Yêu thương một người mà sau khi thọ ơn của mình rồi lại quay ngoắt đi, tỏ thái độ vô ơn, hay làm ngơ, hay tệ hơn nữa, còn nói những lời chua cay, hằn học và mạt sát mình thì có dễ không?

Khó thật đấy. Thế nhưng, khó mà làm được thì mới là quý, thì mới có giá trị và mới là phi thường.

2. Những người đang sống giới răn yêu thương

Và đó chính là điều Chúa Giêsu muốn chúng mình tập luyện và phải cố gắng thực hiện cho bằng được.

“Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình thì có gì là ân với nghĩa? Ngay cả người tội lỗi cũng yêu thương kẻ yêu thương họ được vậy.”

Trong thực tế, có những người đã và đang cố gắng yêu người thân cận như chính mình.

Họ là những tu sĩ nam nữ, là các thầy cô đang hy sinh thời giờ, sức lực, tài năng và cả tiền bạc cho các em học sinh, cho các em thiếu nhi trong các trường Việt ngữ và giáo lý, trong các đoàn Thiếu nhi Thánh Thể.

Họ là những nhân viên an ninh trật tự, những người đội mưa, chịu cực, chịu khổ, chịu giá rét, chấp nhận nguy hiểm để đi tuần tra, để bảo vệ xe cộ của bà con giáo dân.

Họ là những người hàng tuần đến nhà thờ để làm những công việc không tên, những công việc xem ra rất tầm thường nhưng rất ư là nặng nề và vất vả. Ví dụ như chuẩn bị bàn thờ, giặt khăn thánh, nấu phở, nấu bún, làm bánh trái, cắt cỏ, tỉa cây, lau chùi nhà vệ sinh, hút bụi, đổ rác.

Họ là những hội viên trong các hội bảo trợ ơn thiên triệu, đã và đang hy sinh, cần kiệm, ăn chắc để dành, thu lượm từng lon nước ngọt để trợ giúp cho các địa phận, để cho các hội dòng có phương tiện đào tạo ơn gọi làm tu sĩ, làm linh mục.

3. Bắt đầu yêu thương từ chính gia đình mình

Bạn thân mến, nếu hôm nay bạn nhận ra rằng tuân giữ giới răn cao trọng nhất, yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi, và yêu người thân cận như chính mình, là chuyện khó, nhưng với ơn Chúa giúp thì mình sẽ làm được, nếu không muốn nói là sẽ làm được dễ dàng, thì tôi xin bạn hãy cố gắng yêu thương những người thân cận của mình.

Là con, là cháu trong gia đình, bạn hãy yêu người thân cận như chính mình bằng cách quan tâm, hỏi han và chăm sóc cho ông bà, cha mẹ. Để ý đến miếng ăn, giấc ngủ, thuốc thang và điều kiện sống của các ngài.

Là cha mẹ, bạn hãy quan tâm, chăm sóc và để ý tới con cái. Xin hãy dành thời gian ra để giúp đỡ chúng về chuyện học hành, nhắc nhở chúng về chuyện đi lễ, đọc kinh, cầu nguyện.

Là một thành viên của một giáo xứ, bạn hãy quan tâm và để ý đến những bổn phận và trách nhiệm của bạn đối với giáo xứ và đối với giáo phận, trong việc đóng góp công sức và tiền bạc trong những ngày lễ Chúa Nhật cho quỹ xây dựng, cho việc bảo trì, sửa chữa và cho việc giáo dục, dạy dỗ các em thiếu nhi.

4. Yêu người anh em là yêu mến chính Thiên Chúa

Bạn thân mến, nếu tôi và bạn tuân giữ được việc yêu người thân cận như chính mình thì lúc ấy chúng mình sẽ là người yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn.

Tại sao tôi dám nói như vậy? Xin thưa là bởi vì ai yêu mến Thiên Chúa thì cũng yêu thương anh em mình. Thánh Gioan đã quả quyết như vậy.

Nói cách khác, khi tôi và bạn quan tâm, săn sóc, cầu nguyện hoặc nâng đỡ cho một người, bất kể người đó là ai, thì lúc đó chúng mình đang yêu mến chính Thiên Chúa.

Bởi chính Chúa Giêsu đã nói: “Mỗi lần các ngươi làm cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy.”

Thánh Gioan đã nói: “Ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy được.”

Đúng vậy, nếu tôi không yêu thương những người thân cận, những người đang sống sờ sờ trước mắt tôi, thì làm sao mà tôi có thể yêu mến Thiên Chúa là Đấng vô hình được?

Chúng ta cầu nguyện cho nhau. Xin Chúa ban ơn, giúp sức để chúng ta cố gắng yêu thương nhau và yêu mến Chúa bằng cách luôn nghĩ tốt, nói tốt và làm tốt cho anh em.

Chúc bạn và gia đình một cuối tuần vui vẻ và bình an trong Chúa. mục lục

Lm. Đaminh Phạm Tĩnh, SDD

HAI NHỊP ĐẬP CÙNG MỘT TÌNH YÊU

Mỗi trang Kinh Thánh không chỉ là những giới luật khắt khe, mà là bản tình ca diệu kỳ về Lòng Thương Xót của Thiên Chúa. Con người thường biến tôn giáo thành hệ thống luật lệ rườm rà, để rồi ngột ngạt và lạc hướng giữa rừng chữ nghĩa khô cứng. Phụng vụ Lời Chúa hôm nay dẫn ta về suối nguồn tinh ròng của đức tin: Mến Chúa và Yêu Người, hai nhịp đập của cùng một trái tim mang hơi thở thần linh.

1. Giữa rừng luật lệ: câu hỏi thử thách và câu trả lời tóm lược Nước Trời

Tại Giêrusalem, sau khi nhóm Xađốc thất bại trong vấn đề kẻ chết sống lại, những người Pharisêu lập tức tụ họp để giăng bẫy: “Thưa Thầy, trong sách Luật Môsê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” (Mt 22, 36).

Để thấu hiểu sức nặng của câu hỏi, cần biết rằng các kinh sư thời ấy đã phân tích Ngũ Thư thành 613 điều răn: con số 248 tượng trưng cho tổng số các loại xương và bộ phận trên thân thể con người, và 365 điều phải tránh, tương ứng với số ngày trong năm. Giữa hàng trăm điều lớn nhỏ ấy, các phái tranh cãi không dứt về điều nào cốt yếu, điều nào thứ yếu. Nếu Chúa Giêsu chọn một điều, Ngài sẽ bị xem là xem nhẹ các điều khác. Nhưng sự khôn ngoan của Chúa Giêsu đã đập tan toan tính hẹp hòi ấy. Ngài không phủ nhận Lề luật, mà tóm gọn toàn bộ mạc khải vào hai chiều kích nền tảng: “Ngươi phải yêu mến Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn quan trọng nhất và điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Tất cả Luật Môsê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy” (Mt 22, 37-40).

Đức Giêsu đã nối bản tuyên tín Shema Israel (Đnl 6, 5) với một giới răn tưởng chừng khiêm hạ trong sách Lêvi (Lv 19, 18). Bằng cụm từ “cũng giống điều răn ấy”, Ngài đặt tình yêu tha nhân ngang hàng với tình yêu Thiên Chúa. Không thể có tình yêu Thiên Chúa đích thực nếu nó tách rời khỏi sự chăm sóc cụ thể dành cho anh chị em mình. Thánh Gioan đã nói rất sắc bén: “Nếu ai nói: Tôi yêu mến Thiên Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối; vì kẻ không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy” (1 Ga 4, 20).

2. Mến Chúa trọn vẹn: tình yêu không chấp nhận sự nửa vời

Điều răn thứ nhất đòi hỏi một tình yêu tuyệt đối. Đây không phải là thứ cảm xúc hời hợt, bồng bột, mà là sự dâng hiến toàn diện mọi năng lực của đời người cho Đấng Tạo Hóa.

• Hết lòng: Trái tim là trung tâm của ý chí, tình cảm và những quyết định sinh tử. Yêu Chúa hết lòng là đặt Chúa làm cùng đích tối thượng của đời mình, không để đam mê thế trần, hư danh hay của cải nào chiếm ngôi vị độc tôn của Ngài.

• Hết linh hồn: Linh hồn là sự sống, là sinh khí Chúa ban. Yêu Chúa hết linh hồn là sống cho Chúa trong từng hơi thở, và khi cần, sẵn sàng hy sinh cả mạng sống như các vị tử đạo.

• Hết trí khôn: Yêu Chúa không phải là sự mù quáng, mà đòi hỏi sự soi sáng của lý trí: học hỏi Lời Chúa, suy niệm các mầu nhiệm, nhận ra ý định của Thiên Chúa giữa dòng đời và phụng sự Ngài cách ý thức, trưởng thành.

Cộng đoàn Thêxalônica là minh chứng rạng ngời cho tình yêu trọn vẹn ấy. Thánh Phaolô ngợi khen họ vì đã “bỏ tà thần trở về với Thiên Chúa để phụng thờ Thiên Chúa hằng sống và chân thật, để trông đợi Con của Người từ trời mà đến” (1 Tx 1, 9-10). Sống giữa một thành phố cảng ngoại giáo phồn hoa nhưng ngập tràn ngẫu tượng, họ đã can đảm quay lưng với các thần minh giả tạo, đón nhận Tin Mừng “giữa bao gian truân, với lòng hân hoan trong Thánh Thần” (1 Tx 1, 6). Yêu mến Chúa hết lòng đòi hỏi sự đoạn tuyệt dứt khoát với mọi tà thần thời đại: tiền tài, quyền lực, nhục dục và thói ích kỷ. Một tình yêu chia năm xẻ bảy, giữ đạo kiểu chiếu lệ hay thỏa hiệp với trần thế sẽ không bao giờ chạm tới chiều sâu của điều răn thứ nhất.

3. Yêu người như chính mình: lòng trắc ẩn cụ thể đối với phận người cô thế

Nếu điều răn thứ nhất nâng tầm mắt con người lên trời cao, thì điều răn thứ hai kéo ánh nhìn ấy trở về với những con người cụ thể quanh ta. Sách Xuất Hành đã định nghĩa rất rõ: yêu người thân cận là có lòng trắc ẩn với những kẻ bé mọn, dễ bị tổn thương nhất.

• Khách ngoại kiều: Những người tha hương không quyền công dân, không tài sản, dễ bị bóc lột. Lời Chúa nhắc dân Israel nhớ chính quá khứ nô lệ của mình: “vì các ngươi cũng là khách ngoại kiều ngụ trong đất Ai cập” (Xh 22, 21). Nhớ vết thương của mình để không làm tổn thương người khác.

• Cô nhi quả phụ: Những mảnh đời mất nơi tựa nương kinh tế và pháp lý. Lời răn đe thật nghiêm khắc: “Nếu các ngươi hà hiếp những kẻ ấy, họ sẽ kêu thấu đến Ta, và chính Ta đã nghe tiếng họ kêu van” (Xh 22, 23). Thiên Chúa tự nhận là Đấng bảo trợ của kẻ mồ côi và góa bụa.

• Người nghèo vay mượn: “Nếu ngươi nhận áo sống của người láng giềng cầm cố, ngươi hãy trả lại cho kẻ ấy trước khi mặt trời lặn: vì nó chỉ có một áo ấy che thân… nếu kẻ ấy kêu van đến Ta, Ta sẽ nhậm lời nó, vì Ta là Đấng thương xót” (Xh 22, 26-27). Chiếc áo choàng của người nghèo vừa là y phục ban ngày, vừa là chăn đắp chống cái lạnh sa mạc ban đêm. Giữ nó qua đêm là đẩy người anh em vào cơ cực tột cùng. Lề luật của Thiên Chúa chan chứa tình người: lòng thương xót phải vượt lên trên tính toán tư lợi.

Tình yêu tha nhân không phải là một ý niệm bác ái chung chung, mà là hành động bảo vệ người thế cô, trả lại phẩm giá cho người bị áp bức, biết chạnh lòng trước cảnh đói cơm rét áo của người chung quanh. 

4. Hai chiều kích của Thánh Giá: điểm hẹn của đức tin đích thực

Hai điều răn ấy chính là hình ảnh cây Thánh Giá. Thanh dọc vươn lên trời cao: yêu mến và phụng thờ một mình Thiên Chúa. Thanh ngang dang rộng ôm lấy trái đất: liên đới với tha nhân, mở tay đón nhận và giúp đỡ tha nhân. Thiếu một thanh, Thánh Giá thành chiếc cọc vô hồn hoặc khúc gỗ nằm dưới đất. Chính tại điểm giao nhau ấy, Trái Tim Đức Kitô bị đâm thấu, tuôn đổ máu và nước cứu độ.

Thánh Vincentê Phaolô cũng căn dặn các nữ tử bác ái: “Bổn phận của chúng ta là ưu tiên phục vụ người nghèo hơn mọi thứ khác và thực hiện việc phục vụ đó càng nhanh càng tốt. Nếu một người nghèo cần thuốc men hoặc sự giúp đỡ khác trong giờ chị em cầu nguyện, hãy làm bất cứ điều gì cần thiết với tâm hồn thanh thản. Hãy dâng hành động đó lên Chúa như lời cầu nguyện của chị em. Khi chị em rời bỏ giờ cầu nguyện để phục vụ một người nghèo, hãy nhớ rằng chính việc phục vụ này được thực hiện vì Chúa” (Epist. 2546: Correspondance, entretiens, documents, Paris 1922-1925, 7). Đức Bênêđictô XVI viết: “Tình yêu tha nhân là con đường dẫn ta tới gặp Thiên Chúa, đồng nghĩa với việc, nhắm mắt lại trước người bên cạnh mình thì cũng là mù lòa đối với chính Chúa vậy” (Thông điệp Deus Caritas Est, số 16).

Quỳ gối trước Thánh Thể và cúi xuống băng bó vết thương cho tha nhân không hề mâu thuẫn. Ngọn lửa thắp lên từ bàn thờ phải sưởi ấm những góc đường lạnh lẽo, và mồ hôi, nước mắt phục vụ ấy lại được dâng lên bàn thờ như của lễ tinh tuyền nhất.

5. Soi mình vào Lời Chúa: tự vấn và hoán cải tâm hồn

Lắng nghe Lời Chúa hôm nay, mỗi người được mời gọi nhìn thẳng vào đời sống tâm linh của mình, như Đức Phanxicô mong muốn: “Tôi không muốn một Hội Thánh chỉ lo đặt mình vào trung tâm để rốt cuộc bị mắc kẹt trong một mạng lưới các nỗi ám ảnh và các thủ tục. Nếu có cái gì đáng phải khiến chúng ta trăn trở và áy náy lương tâm, thì đó chính là sự kiện nhiều anh chị em chúng ta đang sống mà không có sức mạnh, ánh sáng và niềm an ủi phát sinh từ tình bạn với Chúa Giêsu Kitô, không có một cộng đoàn đức tin nâng đỡ họ, không tìm thấy ý nghĩa và mục tiêu trong đời. Tôi mong rằng, thay vì sợ đi lạc, chúng ta nên sợ bị giam hãm trong những cấu trúc làm cho chúng ta có một cảm giác an toàn giả tạo, những qui tắc biến chúng ta thành những quan toà tàn nhẫn, với những thói quen làm chúng ta cảm thấy an thân, trong khi ở ngoài cửa người ta đang chết đói và Chúa Giêsu không ngừng nói với chúng ta: Anh em hãy cho họ ăn đi! (Mc 6:37).”

• Chúng ta có đang giữ đạo như người Pharisêu năm xưa: đọc kinh nhiều, giữ luật nghiêm, nhưng trái tim khô cằn tình thương xót? Có khi nào ta sốt sắng dâng lễ, nhưng vừa ra khỏi cửa nhà thờ đã buông lời cay độc, lên án vợ, chồng, con cái hay láng giềng?

• Chúng ta có đang “hà hiếp khách ngoại kiều và cô nhi quả phụ” thời nay: bóc lột người làm công, cho vay nặng lãi, hay dửng dưng lướt qua những mảnh đời đang chìa tay xin chút tình thương? Ta có giữ lại “chiếc áo” của người nghèo sau khi mặt trời lặn: không chịu tha thứ, giữ mãi oán hờn, không cho người khác một cơ hội đứng lên.

• Còn với Thiên Chúa, ta đã yêu Ngài “hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn” chưa? Hay Chúa chỉ là phương án dự phòng khi hoạn nạn? Những “tà thần” nào đang chiếm ngai tòa tâm hồn ta: tiền bạc, danh vọng, chiếc điện thoại, hay thú vui bất chính?

Chỉ khi đưa tay giúp đỡ người khác trong tinh thần chiêm ngắm Đấng Tối Cao, ta mới sống trọn Lời Chúa: “Tất cả Luật Môsê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy” (Mt 22,40). Đó là con đường dẫn vào Vương quốc vĩnh cửu của Tình Yêu. Xin cho chúng ta noi gương cộng đoàn Thêxalônica, can đảm dẹp bỏ tà thần của lòng ích kỷ để phụng sự một mình Thiên Chúa hằng sống; và xin cho trái tim ta rung lên cùng nhịp đập với Trái Tim Chúa, biết chạnh lòng thương xót những phận đời nghèo khó. Amen. mục lục

Phêrô Phạm Văn Trung

YÊU MẾN THIÊN CHÚA, YÊU THƯƠNG THA NHÂN

Ngày xưa, qua ông Môsê, Thiên Chúa đã ban cho dân Israel các giới răn để hướng dẫn đời sống. Qua nhiều thế hệ, các kinh sư và luật sĩ vẫn tranh luận xem đâu là điều răn quan trọng nhất.

Vì thế, trong bài Tin Mừng hôm nay, họ đến hỏi Đức Giêsu: "Thưa Thầy, trong Lề Luật, điều răn nào trọng nhất?" Người trả lời rõ ràng: "Ngươi phải yêu mến Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi." Rồi Người nói thêm: "Còn điều răn thứ hai cũng giống điều răn ấy là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình."

Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không tách rời hai giới răn này mà liên kết chúng làm một. Với Người, mến Chúa và yêu người là hai mặt của cùng một tình yêu: không thể yêu Chúa mà ghét bỏ con người, và cũng không thể thật sự yêu người nếu cuộc sống của chúng ta không chìm đắm trong sức mạnh từ tình yêu của Thiên Chúa. Sau đây là một câu chuyện giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều này.

Vào những thế kỷ đầu của đời sống đan tu, nhiều người vào sa mạc để sống khổ hạnh, ăn chay và cầu nguyện. Trong một kỳ tĩnh tâm hằng năm, vị bề trên dẫn các tu sĩ vào hoang địa; mỗi người ở riêng trong một túp lều để chuyên tâm cầu nguyện và giữ chay. Giữa tuần, có mấy tu sĩ từ nơi khác đến thăm. Vì lòng hiếu khách, vị bề trên nấu ít thức ăn để đón tiếp và cùng dùng bữa với họ. Thấy khói bốc lên từ lều của ngài, một số tu sĩ liền kéo đến trách: "Thưa cha, cha đã phá luật ăn chay." Ngài bình tĩnh đáp: "Đúng là hôm nay tôi không giữ luật chay. Nhưng khi đón tiếp những người anh em từ xa đến, tôi đã giữ luật yêu thương. Chúng ta đi tu không phải chỉ để giữ luật cho đúng, mà để tìm kiếm Thiên Chúa và học yêu thương như Người."

Các tu sĩ hiểu ra rằng lề luật chỉ có ý nghĩa khi giúp con người sống yêu thương. Nếu lề luật khiến ta khép kín, xét đoán và làm tổn thương người khác, thì ta đã đi chệch khỏi ý muốn của Thiên Chúa.

Nhiều khi chúng ta cũng giống những tu sĩ ấy. Chúng ta có thể dự lễ đầy đủ, đọc kinh hằng ngày, ăn chay, hành hương và làm nhiều việc đạo đức; nhưng nếu vẫn ích kỷ, thờ ơ trước nỗi đau của người khác, nuôi hận thù hay khinh thường người yếu thế, thì đời sống đức tin của ta vẫn thiếu điều cốt lõi nhất là tình yêu. Thánh Gioan đã nói rất mạnh: "Nếu ai nói rằng mình yêu mến Thiên Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối." Tình yêu dành cho Thiên Chúa phải được thể hiện qua cách ta đối xử với tha nhân.

Dĩ nhiên, yêu người không dễ! Có người hợp tính với ta, nhưng cũng có người làm ta khó chịu, làm ta tổn thương, phụ lòng tốt của ta hay luôn chống đối ta. Chính trong những hoàn cảnh ấy, tình yêu Kitô giáo được thử thách, vì Chúa không bảo ta chỉ yêu những người dễ mến, cùng phe và hợp với ta; nhưng Chúa yêu cầu ta yêu người như chính Người đã yêu.

Thưa anh chị em, vậy chúng ta phải yêu như thế nào?

Khi thật lòng thương ai, ta muốn gặp gỡ, lắng nghe, ở bên và làm điều tốt cho người ấy. Tình yêu đích thực không tính toán hơn thua, nhưng biết cho đi và phục vụ. Đó là người mẹ thức trắng đêm bên đứa con đau ốm, người cha vất vả lo cho gia đình, hay người trẻ dành thời gian thăm hỏi ông bà và những người già neo đơn. Những việc ấy rất bình thường, nhưng lại là biểu hiện cụ thể của tình yêu.

Tuy nhiên, người Kitô hữu không yêu thương chỉ bằng tình cảm tự nhiên; tình yêu của chúng ta phải bắt nguồn từ Thiên Chúa. Có người nói: "Con yêu Chúa lắm, nhưng con không ưa người này." Thật ra, lập luận như thế không có tính thuyết phục; vì trong Chúa và với Chúa, chúng ta học được cách nhìn người khác bằng ánh mắt của Người. Và khi chúng ta chân thành cầu nguyện cho nhau thì chính việc cầu nguyện sẽ giúp chúng ta sống bao dung, dễ dàng tha thứ và biết cảm thông với nhau hơn.

Lịch sử Giáo hội để lại cho chúng ta nhiều gương sáng.

Mỗi sáng, trước khi ra đường phục vụ người nghèo và người hấp hối, Thánh Têrêsa Calcutta dành nhiều giờ cầu nguyện và chầu Thánh Thể. Khi được hỏi làm sao mẹ có thể kiên nhẫn chăm sóc những người bệnh tật, hôi hám và bị bỏ rơi như vậy, mẹ trả lời: "Tôi nhìn thấy Đức Giêsu nơi họ." Chính vì yêu mến Chúa hiện diện trong bí tích Thánh Thể đã giúp mẹ nhìn thấy Chúa nơi những con người mà xã hội thường lãng quên.

Thánh Phanxicô Assisi cũng vậy: trước khi hoán cải, ngài rất sợ người phong cùi, nhưng sau khi gặp gỡ Chúa, ngài đã đến ôm lấy, chăm sóc và coi họ như anh em.

Ngày nay, tại Việt Nam, song song với việc tái thiết, trùng tu và xây dựng các ngôi Thánh Đường và các trung tâm săn sóc trẻ em khuyết tật còn có hàng hàng lớp lớp quí cha, quí tu sĩ, anh chị giáo lý viên và từng lớp giáo dân vẫn âm thầm phục vụ người nghèo, bệnh nhân, trẻ mồ côi và những gia đình khó khăn, không vì danh tiếng hay phần thưởng, nhưng vì tin rằng Chúa hiện diện nơi những người bé nhỏ ấy. Đó chính là điều Đức Giêsu muốn dạy chúng ta hôm nay: mến Chúa phải dẫn đến yêu người.

Như vậy, Thiên Chúa vẫn hiện diện giữa chúng ta: nơi cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em, bạn bè và những người sống quanh ta; nơi người nghèo, người khuyết tật, người già cô đơn, người di dân, người vô gia cư, người thất nghiệp và mọi người đang cần giúp đỡ.

Đôi khi ta tìm Chúa ở những điều cao siêu mà bỏ qua Người ngay bên cạnh mình. Một lời hỏi thăm người đau yếu, một cuộc nói chuyện với người cô đơn, một lời tha thứ cho người xúc phạm mình, một sự sẻ chia với người gặp khó khăn hay một thái độ tôn trọng người khác quan điểm, tất cả đều là cách chúng ta yêu mến Thiên Chúa.

Yêu Chúa "hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn" là yêu bằng toàn bộ con người mình: không chỉ bằng lời nói, mà bằng thời giờ, khả năng, công sức và những hy sinh cụ thể mỗi ngày. Khi tình yêu Thiên Chúa thật sự ngự trị trong tâm hồn, hận thù sẽ nhường chỗ cho tha thứ, ích kỷ cho quảng đại, chia rẽ cho hiệp thông, và bất công cho lòng thương xót.

Anh chị em thân mến,

Chúa không đòi buộc chúng ta làm những việc lớn lao; nhưng mỗi ngày ta đều có cơ hội thực hiện một hành động yêu thương cụ thể; như một lời nói tán thành và hỗ trợ thay vì trách móc và chê bai, dành cho nhau một vòng tay yêu thương kèm với nụ cười cảm thông, một cử chỉ giúp đỡ hay một lời tha thứ. Nếu làm những điều ấy vì lòng mến Chúa thì chúng ta đang sống trọn giới răn lớn nhất mà Đức Giêsu đã dạy.

Xin Chúa giúp chúng ta biết chìm đắm và ngụp lặn trong nguồn suối tình yêu của Chúa, nơi Người chúng ta sẽ yêu mọi người bằng một trái tim rộng mở. Xin cho chúng ta ngày càng xác tín rằng: càng yêu Chúa, ta càng biết yêu người; và khi yêu người cách chân thành, ta lại gặp chính Chúa vậy. Amen! mục lục

Lm. Yuse Mai Văn Thịnh, CSsR

TRÁI TIM CÓ CHÚA VÀ TRÁI TIM KHÔNG NGHÈO CON NGƯỜI

Nghèo. Không khó để nhận ra. Mái nhà dột. Áo sờn vai. Bữa cơm thiếu món... Nhưng còn một cái nghèo khác, âm thầm hơn, khó nhận ra hơn: Cái nghèo của trái tim không còn rung động trước nỗi đau của người khác.

Người ta có thể thiếu thốn mà giàu lòng thương. Một người dù chật vật, thấy anh em khó khăn, sẵn sàng chia sẻ chút gạo, lời hỏi han... Trái lại, có khi người ta chẳng thiếu, nhưng lòng khép lại. Điều đáng sợ không phải chúng ta có ít để cho, nhưng là không còn muốn cho. Không phải không đủ sức giúp hết mọi người, nhưng là nỗi đau của anh em không còn làm mình thao thức.

Hôm nay Chúa Giêsu đòi ta sống điều cốt lõi của đạo: Mến Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn; Yêu người thân cận như chính mình. Hai điều răn không hề tách biệt. Đó là hai nhịp đập của một trái tim biết yêu. Vì thế điều chúng ta cần tự hỏi không chỉ là: Tôi có yêu mến Chúa không? Mà còn là: Tình yêu ấy đang làm cho trái tim tôi trở nên thế nào?

1. MẾN CHÚA. NHƯNG ĐỪNG ĐỂ LÒNG MÌNH XA NGƯỜI.

Đi lễ. Đọc kinh. Cầu nguyện. Tốt. Chúng cho ta đến gần Chúa, nuôi dưỡng đức tin, giúp sức để chống chọi khó khăn trong đời. Nhưng Chúa Giêsu không muốn tình yêu dành cho Thiên Chúa chỉ dừng ở lời kinh. Chúa muốn tình yêu ấy đi vào cuộc sống, thấm vào cách chúng ta nói năng, cư xử, đối đãi với nhau.

Bài đọc I, Thiên Chúa nhắc dân đừng ức hiếp ngoại kiều, cô nhi quả phụ. Người nghèo cầm cố áo choàng. Buộc người nhận cầm cố phải trả lại trước khi mặt trời lặn, vì đó có thể là chiếc áo duy nhất kẻ cầm cố đắp vào đêm. Chỉ là chiếc áo, nhưng Thiên Chúa thấy cả một phận người trong đó.

Thiên Chúa muốn chúng ta, không chỉ nhìn điều con người đang có, nhưng nhìn cả điều họ đang thiếu; không chỉ nhìn những gì họ bộc lộ ra bên ngoài, nhưng còn nghĩ đến những nỗi khổ họ âm thầm chịu đựng.

Ai đó trong xứ đạo không đến nhà thờ đều đặn. Ta dễ trách họ nguội lạnh, nhưng có thể họ đang mang gánh nặng mà chưa thể chia sẻ; Ai đó ăn nói vụng về. Ta dễ khó chịu, nhưng có thể lòng họ đang có vết thương chưa lành.

Dĩ nhiên, không phải vì đó mà chúng ta cho rằng, mọi lỗi lầm đều có thể bỏ qua. Nhưng trước khi xét đoán, ta cần một chút kiên nhẫn để hiểu. Trước khi nói lời làm đau, hãy nhớ, mình cũng yếu đuối, sai lầm, cần được cảm thông.

Mến Chúa không có nghĩa là lúc nào cũng phải đồng ý với mọi người. Nhưng mến Chúa đòi chúng ta không được đánh mất lòng nhân ái ngay cả khi bất đồng với người khác.

Nếu sau giờ cầu nguyện, chúng ta vẫn lạnh lùng với người thân; nếu đọc kinh rồi lại dễ dàng làm tổn thương ai đó; nếu nói nhiều về lòng thương xót của Chúa mà không thể dành cho người khác chút cảm thông, chúng ta cần nghiêm túc xét lại bản thân: Tình yêu của tôi đã thật sự đi vào cuộc sống chưa?

Chúa không cần chúng ta chỉ nói rằng mình yêu Chúa. Chúa muốn tình yêu ấy trở thành điều người khác có thể cảm nhận được qua cách chúng ta sống.

2. YÊU NGƯỜI NHƯ YÊU MÌNH: ĐẶT MÌNH VÀO VỊ TRÍ NHAU.

Chúa Giêsu không dạy chúng ta yêu người thân cận theo cách chúng ta tùy ý lựa chọn. Chúa nói: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình".

Chúng ta muốn người khác tôn trọng mình, hãy tôn trọng họ. Muốn được lắng nghe, cần tập lắng nghe. Mong được hiểu cho những thiếu sót, thì học cách kiên nhẫn trước những thiếu sót của họ. Không muốn bị nói xấu, bị hiểu lầm, bị đem lỗi ra để bàn tán, thì đừng dễ dàng làm điều ấy với người khác. Đó không phải là đòi hỏi quá cao. Đó chỉ là đặt mình vào chỗ của nhau.

Trong gia đình, vợ chồng nghĩ đến những nhọc nhằn của nhau, sẽ bớt lời trách móc. Cha mẹ nhớ lại mình cũng từng có tuổi trẻ, từng vụng dại, sẽ kiên nhẫn hơn với con cái. Con cái hiểu những lo toan của cha mẹ, sẽ biết trân trọng những hy sinh âm thầm mà mình từng xem là điều đương nhiên.

Trong xứ đạo, mỗi người biết nhìn người khác bằng một chút thiện chí, biết hỏi cho rõ trước khi kết luận, biết nghe cả hai phía trước khi phán xét, biết nói với nhau bằng sự chân thành thay vì lời mỉa mai, thì biết bao hiểu lầm đã có thể được hóa giải, biết bao nỗi buồn đã không phải kéo dài.

Bởi điều làm người ta đau không phải là chuyện lớn, nhưng là cảm giác không được hiểu; không được lắng nghe; không được đối xử bằng sự công bằng và tử tế mà mình vẫn dành cho người khác.

Nhiều người mang một nỗi buồn rất lâu chỉ vì một lời nói. Nhiều gia đình trở nên xa cách chỉ vì một chuyện không ai chịu ngồi lại để giải thích. Nhiều tình thân dần phai nhạt không phải vì hết thương, nhưng vì ai cũng chờ người kia lên tiếng trước.

Nếu hôm nay Chúa mời chúng ta yêu người như chính mình, là Chúa cũng đang mời chúng ta làm một việc rất cụ thể: Đừng chỉ đòi người khác hiểu mình, nhưng hãy bắt đầu bằng việc cố gắng hiểu người khác. Đừng chỉ chờ người khác xin lỗi, nhưng hãy tự hỏi mình có điều gì cần sửa chữa. Đừng chỉ mong người khác thay đổi, nhưng hãy bắt đầu từ chính cách mình nói, cách mình nghe và cách mình cư xử.

Điều làm một người trở nên lớn không phải là họ có thể nói được bao nhiêu lời hay, nhưng là họ biết nhường một bước để giữ lại tình thân, biết hạ giọng để người khác còn có thể lắng nghe, biết mở lòng để một mối tương quan vốn yếu không đi đến đổ vỡ.

3. TÌNH YÊU ĐÍCH THỰC PHẢI MẠNH MẼ, NHƯNG CŨNG PHẢI TINH TUYỀN.

Tuy nhiên, ta cần hiểu đúng: Yêu thương, không chiều theo tất cả; Tha thứ, không xem cái sai như chưa xảy ra; Hiền lành, không im lặng trước bất công.

Tình yêu của Kitô hữu không là tình yêu yếu đuối, sợ va chạm, sợ mất lòng đến nỗi không dám nói sự thật. Cũng không là thứ tình cảm chỉ êm dịu khi mọi thứ hợp ý mình, nhưng lập tức biến thành giận dữ, căm hờn khi bị chống đối.

Tình yêu đích thực phải có sức mạnh. Để dám nói điều đúng, dù biết nói thật sẽ khiến mình không được lòng người khác. Để bảo vệ người yếu thế, dù có thể gặp khó khăn. Để không làm ngơ trước điều sai chỉ vì người gây ra điều ấy là người thân. Để sửa chữa lỗi lầm, thay vì cứ tìm cách biện minh.

Thấy ai bị đối xử bất công mà chúng ta im lặng vì sợ phiền, im lặng ấy chưa chắc đã là hiền lành. Thấy ai yếu thế bị xúc phạm mà chúng ta quay đi để giữ bình yên cho mình, bình yên ấy là thứ xây trên nỗi đau của người khác.

Yêu thương đôi khi đòi chúng ta phải lên tiếng. Nhưng lên tiếng thế nào cũng là điều quan trọng. Bởi tình yêu không chỉ cần mạnh mẽ, mà còn phải tinh tuyền.

Tinh tuyền là nói sự thật mà không cố ý làm nhục người khác. Sửa sai chứ không lấy lỗi của người đó làm cớ để hạ phẩm giá của họ. Bảo vệ điều đúng mà không nuôi thù ghét. Không vì ai đó làm mình đau mà muốn họ phải đau.

Nhiều khi chúng ta bắt đầu bằng một lý do rất chính đáng: Muốn bảo vệ điều đúng, ngăn chặn điều sai, bênh vực người bị tổn thương. Nhưng nếu không cẩn thận, nỗi đau trong lòng có thể biến thành cay đắng; sự bất bình biến thành khinh miệt; lời để sửa chữa thành lời chỉ để làm người khác tổn thương. Đến lúc ấy, dù điều chúng ta phản đối có thật sự sai, thì cách chúng ta phản ứng vẫn có thể làm tổn thương thêm nhiều người.

Điều sai cần được gọi là sai. Sự thật cần được tôn trọng. Người gây ra lỗi lầm phải có trách nhiệm với điều mình đã làm. Nhưng ngay cả khi phải đối diện với những điều ấy, chúng ta vẫn được mời gọi gìn giữ phẩm giá của con người và không để lòng mình bị điều xấu chiếm lấy.

Tình yêu phải đủ mạnh để không thỏa hiệp với điều sai, nhưng cũng phải đủ trong sáng để không biến mình thành nguồn gây thêm đau khổ.

Đó là đòi hỏi không dễ. Bởi khi bị xúc phạm, chúng ta muốn đáp trả. Khi bị hiểu lầm, muốn lập tức chứng minh mình đúng. Khi thấy bất công, có thể giận dữ và không còn thấy điều gì khác ngoài lỗi lầm của người mình đang phản đối.

Nhưng chính trong những lúc ấy, tình yêu mới được thử thách thật sự. Yêu người dễ hơn khi người ấy dễ thương. Nhẫn nại dễ hơn khi người khác biết điều. Giữ lòng hiền hòa dễ hơn khi không ai làm mình tổn thương.

Còn khi gặp điều trái ý, khi đứng trước một người khó gần, khi phải đối diện với một lỗi lầm nghiêm trọng, chúng ta mới biết tình yêu trong lòng mình sâu đến đâu, trong sáng đến mức nào.

Chúng ta cần cầu xin Chúa không chỉ cho mình đủ can đảm để bảo vệ điều đúng, mà còn đủ khiêm nhường để xét lại bản thân; không chỉ cho mình sức mạnh để nói sự thật, mà còn có trái tim không bị cay đắng làm cho méo mó.

Bởi cuối cùng, điều Chúa muốn cứu không chỉ là một tình huống sai trái bên ngoài. Chúa muốn cứu cả trái tim chúng ta, để giữa những điều đáng buồn của cuộc đời, chúng ta không đánh mất khả năng yêu thương.

4. ĐỪNG ĐỂ NHỮNG ĐIỀU LÀM MÌNH ĐAU LẤY MẤT KHẢ NĂNG YÊU THƯƠNG.

Chắc không ai trong chúng ta không từng đau buồn. Lắm lúc phải chứng kiến điều khiến mình day dứt. Lắm lúc chuyện nghe tưởng nhỏ, mà nghĩ mãi vẫn không yên. Lắm lúc người mình thương, không biết phải giúp thế nào. Lắm lúc bất công khiến mình muốn lên tiếng. Cũng có những lời nói, hành động làm mình tổn thương đến nỗi dù đã qua lâu, mỗi lần nhớ lại, lòng vẫn còn nhói.

Không phải cứ là người có đức tin thì không biết buồn. Cầu nguyện nhiều thì không còn thao thức trước những điều trái ngang. Trái lại, càng yêu thương, người ta càng đau lòng khi thấy con người làm tổn thương nhau, tình thân bị rạn nứt, điều tốt đẹp bị bỏ quên, người yếu thế không được quan tâm đúng mức.

Nhưng có một điều chúng ta phải cẩn thận: Đừng để những điều làm mình đau lấy mất khả năng yêu thương của mình.

Đừng vì đã từng bị hiểu lầm mà không còn muốn hiểu ai. Đừng bị đối xử bất công mà bắt đầu đối xử bất công với người khác. Đừng vì gặp một người không chân thành mà nghi ngờ mọi người. Đừng vì thất vọng trước hành động xấu mà không còn tin rằng, điều tốt vẫn có thể nảy sinh nơi con người.

Chúng ta có quyền đau. Có quyền lên tiếng trước điều sai. Có quyền giữ khoảng cách cần thiết để bảo vệ mình và người khác. Nhưng không để nỗi đau trở thành lý do khiến lòng mình khép lại; không để một vết thương biến thành cách chúng ta nhìn tất cả mọi người.

Chúa Giêsu không yêu vì con người luôn tốt. Chúa yêu cả người yếu đuối, bất trung, tội lỗi. Dù tình yêu ấy không chối bỏ tội, nhưng cũng không dừng lại ở tội để kết án con người đến cùng. Như Chúa, chúng ta học cách vừa can đảm trước sự thật, vừa hy vọng vào sự hoán cải; vừa nghiêm túc với điều sai, vừa không vội đóng kín cơ hội dành cho điều thiện có thể được khơi dậy.

Và yêu thương không nhất thiết là làm một điều gì lớn lao. Có thể chỉ là bớt một lời làm người khác đau. Bớt một lần kể lại chuyện không cần thiết. Thêm kiên nhẫn khi nghe ai đó trình bày. Chủ động hỏi thăm một người đã lâu không gặp. Đến với một gia đình gặp khó khăn. Xin lỗi khi biết mình đã sai. Âm thầm cầu nguyện cho một người mà mình đang rất khó cảm thông. Những việc ấy có thể chẳng ai thấy, chẳng ai khen. Nhưng nếu được thực hiện bằng tình yêu chân thành, cuộc đời sẽ bớt lạnh lẽo hơn.

Hoặc nếu ta chưa thể giải quyết vấn đề lớn, xin đừng vì đó mà bỏ việc nhỏ trong tầm tay mình: Một lời tử tế không thể giải quyết xung đột, nhưng có thể ngăn vết thương sâu thêm. Sự cảm thông chưa thể xóa mọi khó khăn, nhưng có thể giúp một người biết rằng, họ không đơn độc. Và nếu can đảm nhận lỗi, dù không làm quá khứ biến mất, vẫn có thể mở ra con đường để bắt đầu lại.

Bởi dù không thể làm cho thế giới hết đau khổ, thì nhờ ơn Chúa,  chúng ta vẫn có thể thành nguyên nhân khiến người bên cạnh bớt khổ đau.

5. HÃY ĐỂ TÌNH YÊU CỦA CHÚA LỚN LÊN TRONG LÒNG.

Thánh Phaolô khen tín hữu Thessalonica. Họ bỏ ngẫu tượng để phụng sự Thiên Chúa. Đức tin của họ không chỉ nằm trong lời tuyên xưng, nhưng trở thành chứng tá cho người xung quanh. Đó cũng là điều Chúa chờ đợi chúng ta.

Người ta có thể quên những lời chúng ta nói về đức tin. Nhưng họ nhớ một lần ta tử tế với họ. Họ không biết giáo lý, nhưng sẽ nhớ khi ta lắng nghe họ giãi bày khúc mắc. Họ chưa hiểu điều ta tin, nhưng dễ nhận ra vẻ đẹp của đức tin khi ta biết tha thứ, biết giữ lời, biết sống công bằng, không bỏ rơi người yếu thế.

Kitô hữu tốt không có nghĩa là không mắc sai lầm. Nhưng là người biết để Chúa sửa đổi mình; biết nhận ra bản thân giới hạn; biết đứng dậy sau vấp ngã; biết xin lỗi vì làm ai đó tổn thương; biết bắt đầu lại bằng trái tim khiêm tốn.

Chúng ta có thể làm được nhiều việc lớn. Nhưng nếu càng làm việc đạo đức mà càng khó chịu với người khác, càng hiểu biết mà càng khắt khe, càng có trách nhiệm mà càng dễ làm tổn thương người bên cạnh, thì chúng ta cần trở về với câu hỏi căn bản của Tin Mừng: Tình yêu của Chúa đang lớn lên trong tôi, hay tôi chỉ đang lớn lên trong sự tự tin rằng mình đúng?

Mến Chúa hết lòng không làm chúng ta xa con người. Trái lại, càng gần Chúa, chúng ta càng được mời gọi nhìn con người bằng ánh mắt của Chúa. Yêu người như chính mình không khiến chúng ta xem nhẹ sự thật, nhưng giúp chúng ta nói sự thật bằng trái tim được tình yêu thanh luyện.

Xin Chúa cho chúng ta một trái tim đủ nhạy để không thờ ơ trước nỗi đau của người khác; đủ mạnh mẽ để không làm ngơ trước điều sai trái; đủ trong sáng để không lấy sự thật làm vũ khí gây thương tích; đủ khiêm tốn để biết rằng chính mình cũng luôn cần được Chúa tha thứ, nâng đỡ và đổi mới.

Bởi sau cùng, điều quý giá nhất mà đức tin mang lại không chỉ là những lời kinh chúng ta đọc, những việc đạo đức chúng ta thực hành, hay những điều tốt đẹp chúng ta nói về Chúa. Điều quý giá ấy còn là một trái tim ngày càng biết yêu như Chúa đã yêu mình.

Xin đừng để trái tim mình nghèo đi giữa một cuộc đời còn quá nhiều người cần được yêu thương. Và xin đừng để những điều làm mình đau khiến mình quên mất con đường yêu thương mà Chúa Giêsu đã đi trước. mục lục

Lm. JB. Nguyễn Minh Hùng

MẾN CHÚA VÀ YÊU NGƯỜI LÀ BẤT KHẢ PHÂN LY

Giới răn mến Chúa và yêu người là điều người Ki-tô hữu chúng ta vẫn nghe, đọc và tuyên xưng. Thế nhưng, câu hỏi quan trọng không phải là chúng ta đã thuộc giới răn ấy chưa, mà là tình mến Chúa yêu người đã thực sự trở thành linh hồn của đời sống chúng ta hay chưa.

Trong Tin Mừng hôm nay, khi một người thông luật hỏi Chúa Giê-su: “Thưa Thầy, trong lề luật, giới răn nào trọng nhất?” (Mt 22,36), Chúa trả lời bằng cách liên kết chặt chẽ hai giới răn với nhau: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi” (Mt 22,37), và “Ngươi hãy yêu thương kẻ khác như chính mình ngươi” (Mt 22,39). Rồi Chúa kết luận: “Toàn thể Lề luật và sách các Tiên tri đều tóm lại trong hai giới răn đó” (Mt 22,40). Đó chính là trái tim của toàn bộ Kinh Thánh và là con đường căn bản của đời sống Ki-tô hữu.

Mến Chúa

Chúa Giê-su trích sách Đệ Nhị Luật (x. Đnl 6,4-5). Mến Chúa hết lòng không đơn thuần là đọc nhiều kinh, tham dự nhiều nghi lễ hay nói lời đạo đức, nhưng là đặt Thiên Chúa làm trung tâm của mọi chọn lựa, suy nghĩ và hành động của ta. Khi mến Chúa hết lòng, chúng ta không chỉ tìm kiếm những ơn lành Chúa ban, nhưng còn học cách đón nhận thánh ý Chúa, ngay cả đau khổ, hy sinh và những điều vượt quá sự hiểu biết của mình.

Thánh vịnh 18,2 diễn tả tâm tình ấy thật sâu sắc: “Lạy Chúa là dũng lực con, con yêu mến Chúa”. Tác giả không yêu Chúa chỉ vì Chúa ban chiến thắng, nhưng vì Chúa là Đá Tảng, là thành lũy và là Đấng cứu độ của cuộc đời mình.

Tuy nhiên, chúng ta phải thành thật tự hỏi: Thiên Chúa có là ưu tiên số một trong đời sống ta không? Hay Chúa chỉ được nhớ đến khi chúng ta đau khổ, thất bại, bệnh tật hoặc gặp khó khăn? Có khi nào chúng ta dành cho công việc và những thú vui nhiều thời gian hơn dành cho Chúa? Có khi nào chúng ta giữ luật bên ngoài nhưng lòng lại xa Chúa không?

Mến Chúa hết lòng là để Chúa giải thoát chúng ta khỏi những thứ ngẫu tượng của thời đại như: lòng tham, tính ích kỷ, kiêu ngạo và ham hố quyền lực. Chỉ khi Thiên Chúa chiếm vị trí xứng hợp trong tâm hồn, chúng ta mới có thể yêu thương tha nhân bằng một tình yêu chân thành và bền vững.

Yêu người

Nếu Tin Mừng trình bày giới răn yêu thương, thì bài đọc trích sách Xuất Hành cho thấy tình yêu ấy phải được thực hiện như thế nào.

Thiên Chúa truyền cho dân Ít-ra-en: “Ngươi chớ làm phiền lòng và ức hiếp khách ngoại kiều” và “đừng làm hại cô nhi quả” (Xh 22,20-21). Chúa còn nhắc nhở họ về thân phận của mình: “Vì các ngươi cũng là khách ngoại kiều ngụ trong đất Ai-cập “(Xh 22,20).

Ý Chúa muốn nói: người đã được Thiên Chúa xót thương thì phải biết xót thương; người đã được giải thoát thì không được trở thành kẻ áp bức người khác.

Thiên Chúa không dửng dưng trước nỗi đau của người bé nhỏ. Chúa tuyên bố: “Nếu các ngươi hà hiếp những kẻ ấy, họ sẽ kêu thấu đến Ta, và chính Ta đã nghe tiếng họ kêu van” (Xh 22,26). Điều đó có nghĩa là phẩm giá con người không tùy thuộc vào địa vị xã hội, tiền bạc hay quyền lực. Người nghèo, người cô thế, trẻ em bị bỏ rơi, người góa bụa và những ai bị gạt ra bên lề vẫn luôn có chỗ đứng trong trái tim Thiên Chúa.

Thánh Gio-an Kim Khẩu, khi nói về trách nhiệm của người giàu đối với người nghèo, ngài nhấn mạnh rằng, của cải phải trở thành phương tiện phục vụ những người túng thiếu, chứ không phải lý do để con người khép kín trong sự hưởng thụ. Tinh thần ấy nhắc chúng ta rằng, đức ái không chỉ dừng lại ở cảm xúc thương xót, nhưng phải được thể hiện bằng việc chia sẻ và hành động. Thánh Gia-cô-bê khẳng định: “Đức tin không có hành động là đức tin chết” (Gc 2,26).

Ngày nay, người nghèo có thể là người hàng xóm đang túng thiếu, người lao động bị trả lương bất công, người di dân xa quê, người già neo đơn, hay một người đang âm thầm chịu tổn thương vì thiếu sự thông cảm. Đôi khi, điều họ cần không phải là những lời khuyên dài dòng, nhưng là một bàn tay nâng đỡ, một sự lắng nghe chân thành và một trái tim không xét đoán.

Công đồng Vaticanô II dạy rằng niềm vui và hy vọng, nỗi buồn và lo âu của con người hôm nay, nhất là của những người nghèo khổ, cũng là niềm vui, hy vọng, nỗi buồn và lo âu của các môn đệ Đức Ki-tô (Gaudium et Spes, 1).

Vì thế, không thể nói mình mến Chúa mà lại thờ ơ trước đau khổ của anh chị em. Không thể sốt sắng trước bàn thờ mà lại bất công trong gia đình, gian dối trong công việc hoặc cay nghiệt với người yếu thế.

Noi gương Chúa Giê-su

Điều làm cho Ki-tô giáo trở nên độc đáo không chỉ là lời mời gọi yêu thương, nhưng còn là chính Chúa Giê-su, Đấng đã sống trọn vẹn giới răn yêu thương ấy.

Chúa Giê-su không chỉ giảng dạy về tình yêu; Người đã yêu đến cùng. Người cúi xuống rửa chân cho các môn đệ (Ga 13,1-15), đón nhận người tội lỗi, chữa lành những người đau yếu và tha thứ cho những kẻ đóng đinh mình (Lc 23,34). Trên thập giá, tình yêu Thiên Chúa đạt tới sự tự hiến tuyệt đối.

Vì thế, yêu không có nghĩa là chiều theo mọi ý muốn, nhưng là tìm kiếm điều thiện đích thực cho người mình yêu. Bởi đó, muốn yêu như Chúa yêu, chúng ta phải ở lại trong Chúa, kín múc sức mạnh từ Lời Người, các bí tích và đời sống cầu nguyện. Không có ân sủng, tình yêu dễ cạn kiệt trước những tổn thương; nhưng với Chúa, chúng ta có thể tha thứ ngay cả khi bị xúc phạm, tiếp tục phục vụ dù không được ghi nhận và làm điều thiện ngay cả khi không được đáp đền.

Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết yêu Chúa bằng cả tâm hồn và yêu tha nhân bằng những việc làm cụ thể. Amen. mục lục

Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ

YÊU CHÚA VÀ YÊU NGƯỜI

Có một câu nói đáng để chúng ta suy gẫm: khi người ta gặp một gương mù gương xấu của người Kitô hữu, câu nói thường được nhắc đến là “tin đạo chứ không thể tin người có đạo.” Dường như câu nói này muốn đề cập đến hiện tượng thiếu thực hành đức tin trong đời sống hàng ngày của người “đi đạo”. Có thể nhiều Kitô hữu rất siêng năng tham dự thánh lễ, đọc kinh thật nhiều,… nhưng lại có lối hành xử thiếu tình thương, lòng bác ái với tha nhân. Đó cũng là hình ảnh được phác hoạ của nhân vật Pharisêu trong bài Tin mừng hôm nay. Họ là những người giữ luật nghiêm ngặt để thể hiện mình trung tín với Thiên Chúa. Thế nhưng, trong lòng họ lại tính toán, thử thách Chúa Giêsu khi đặt câu hỏi về điều răn lớn nhất (Mt 22,36).

Điều răn quan trọng nhất

Chúa Giêsu đã trả lời bằng việc trích dẫn lời kinh “Shema”, có thể nói là một trong những lời kinh quan trọng bậc nhất với đời sống đức tin của người Do Thái. Trong đó, lời kinh nhắc nhở mỗi người phải có lòng yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự (Mt 22,37). Không những thế, Chúa Giêsu còn kiện toàn lời kinh này bằng một vế cũng không kém phần quan trọng: yêu thương người khác như chính mình (Mt 22,39). Vì hết lòng yêu mến Thiên Chúa nên việc giữ lời Người truyền dạy là điều đương nhiên; và lệnh truyền của Người là muốn mọi người yêu thương nhau. Thế nên, hai vế “yêu Chúa” và “yêu tha nhân” không đối nghịch nhưng bổ túc cho nhau. Nói khác hơn, thước đo của lòng yêu mến Thiên Chúa là thái độ yêu thương mỗi người dành cho anh chị em xung quanh mình.

Trong tiếng Do Thái, lòng dạ (lēvāv) không đơn thuần là một cơ quan của cơ thể. Nó còn là trung tâm của lý trí, ý chí, cảm xúc và là nơi sản sinh mọi quyết định tạo nên lối sống của một người. Theo đó, ai yêu mến Thiên Chúa hết lòng nghĩa là người ấy để Chúa làm trung tâm đời mình, thánh ý Chúa là ưu tiên và giúp định hướng cho mọi suy nghĩa cũng như chọn lựa của mình. Hơn thế nữa, ở câu này thánh Mát-thêu sử dụng động từ yêu (agapáō). Từ này mang nét nghĩa của một tình cảm đặc biệt, một sự dấn thân vô vị lợi, cam kết trung thành đến cùng. Như vậy, yêu mến Thiên Chúa không phải là thứ cảm xúc nhất thời nhưng là một dấn thân trọn vẹn bằng cả đời sống, là kim chỉ nam và tiêu chuẩn trong từng chọn lựa của cuộc đời mỗi người.

Ở vế thứ hai, Chúa Giêsu cũng sử dụng cùng một động từ yêu (agapáō) để cho thấy tầm mức quan trọng không kém của việc yêu thương người thân cận. Đồng thời, Ngài nối kết hai vế của điều răn kép này với từ ὁμοία (homoía) - cũng giống như vậy, ngay cả khi xét về bản chất. Điều này làm nhấn mạnh vấn đề đang được đề cập tới. Như thế, yêu thương tha nhân không phải là thứ “tiện tay thì làm” nhưng cũng là điều đòi hỏi một sự cam kết dấn thân mạnh mẽ và lâu dài. 

Những người thân cận

Vậy người thân cận là ai? Bài đọc 1 giúp chúng ta cụ thể điều này qua hình ảnh một số nhân vật trong bối cảnh xã hội Do Thái được nhắc đến. Đó là người ngoại kiều (gēr), là những người phải sống cảnh tha hương cầu thực, di dân, những người phải xa quê hương để vất vả mưu sinh nuôi sống gia đình. Đó cũng có thể là những người phụ nữ goá bụa đơn độc (‘almānāh), không có tiếng nói trong xã hội. Đó còn là trẻ mồ côi (yātôm), những đứa bé không có nơi nương tựa. Họ là đại diện cho những người nghèo và đau khổ, không được nâng đỡ và bảo vệ, những người bị quên lãng và bị loại trừ, bị gạt sang bên lề của xã hội. 

Thiên Chúa đã phán một lời rất nghiêm khắc: “Nếu ai hà hiếp họ và họ kêu cứu Ta, thì Ta sẽ nghe tiếng họ - vì Ta là Đấng giàu lòng thương xót” (Xh 22,26). Theo đó, Thiên Chúa đã tự liên kết mình với người đau khổ bằng tình thương. Bất cứ hành vi nào đi ngược lại với tình thương, gây tổn thương cho những người yếu thế đều xúc phạm trực tiếp đến Thiên Chúa. 

Móc treo agápē

Ngay sau đó, Chúa Giêsu còn nhấn mạnh lại một lần nữa điều răn “yêu Chúa – yêu người” bằng tuyên bố: “Toàn bộ lề luật Môsê và các ngôn sứ đều dựa vào hai điều ấy” (Mt 22,40). Trong đó, lề luật Môsê và các sách ngôn sứ chính là cốt lõi của Kinh Thánh với người Do Thái. Những gì sống còn với đời sống đức tin của họ lại được “dựa” vào điều Chúa Giêsu vừa truyền dạy. Thực ra, động từ “dựa vào” có gốc từ κρέμαται (krématai) mang nét nghĩa “treo lơ lửng trên một chiếc móc”. Chúng ta có thể hình dung, mọi lời dạy, lề luật, phụng tự, kinh nguyện,…trong đời sống đức tin như một bức tranh lớn lại neo vào chiếc móc mang tên “tình yêu – agápē”. Nếu một khi bức tranh không gắn vào chiếc móc tình yêu này, toàn bộ đời sống đức tin sẽ sụp đổ tan tành. Mở rộng hơn, nếu một người thường đọc kinh, đi lễ thật nhiều, nhưng sống ích kỷ, khắc nghiệt, thiếu công bằng…thì có nói yêu Chúa bao nhiêu lần đi nữa cũng chỉ là lời nói đầu môi, là hình thức giả tạo. Thánh Gioan Tông đồ đã dạy rằng ai nói yêu Chúa mà ghét anh em mình thì đó là kẻ nói dối mà thôi (x. 1Ga 4,20).

Tuy nhiên, thái cực ngược lại cũng cần phải tránh. Bởi vì một người hăng hái làm việc tông đồ bác ái mà không cầu nguyện, không thường xuyên chạy đến với Chúa qua các bí tích, thì tất cả những việc họ làm đều không có nền tảng. Đó đơn thuần là việc từ thiện, những việc thường thấy của các tổ chức phi chính phủ.

Chúng ta có thể học theo chứng từ của cộng đoàn Thê-xa-lô-ni-ca được trích trong Bài đọc 2. Trong đó, thánh Phaolô khen ngợi các tín hữu đã từ bỏ ngẫu tượng để phụng thờ Thiên Chúa và sống bác ái với nhau, tác động tích cực lên nhau. Chính đời sống bác ái đặt nền trên lòng yêu mến Chúa như thế trở nên một dấu ấn, một khuôn mẫu sống động cho tất cả các tín hữu khác (1Tx 1,7). 

Có thể nói, Lời Chúa hôm nay chỉ cho chúng ta cách để đo lường tình yêu của mình với Chúa, chính là lòng yêu mến mình dành cho những người xung quanh. Đó vừa là “bản xét mình”, vừa là lời mời gọi canh tân đời sống để từ hôm nay trở đi, mỗi người có thể sống đẹp lòng Chúa hơn. Một cách cụ thể, chúng ta cần tự hỏi: ai là người thân cận của tôi, là người đang cần đến sự nâng đỡ, an ủi từ tôi? Đâu là cách ứng xử cụ thể mà Chúa muốn tôi tập để sống yêu thương như Chúa mong muốn?

Chắc chắn, Thiên Chúa tình yêu sẽ tươi nét mặt và chúc lành, ban ơn cho những cố gắng cụ thể của mỗi chúng ta. mục lục

Lm. Giuse Tuân - Vũ Chí Thành, S.J

Với mục đích để Lời Chúa được loan truyền và thông tin Giáo hội được lan tỏa, Legio Mariæ sẵn lòng để các tổ chức và cá nhân sử dụng lại tin bài đã đăng trên báo giấy và báo mạng legiomariævn.com của mình.

Tuy nhiên, vì đức công bằng và sự bác ái, xin quý vị vui lòng ghi đầy đủ nguồn như sau: “Theo Đạo Binh Đức Mẹ, website: legiomariævn.com”.

Ngoài ra, nếu chia sẻ bài lên mạng xã hội (Facebook, Twitter…), đề nghị dùng đường dẫn gốc trên website của Đạo Binh Đức Mẹ.